Μεγάλη Βρετανία

Από την Live-Pedia.gr

(Ανακατευθυνόμενο από Αγγλία)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση


Ευρώπη
Κράτη
Βόρεια Ευρώπη


Δυτική Ευρώπη


Κεντρική Ευρώπη

Ανατολική Ευρώπη

Ιβηρική Χερσ/σος
Ιταλική Χερσ/σος
Βαλκανική Χερσ/σος

Μεγάλη Βρετανία ονομάζεται νησιωτικό κράτος της βορειοδυτικής Ευρώπης, που αποτελείται από το ομώνυμο νησί και τη Βόρεια Ιρλανδία.

Η έκτασή του είναι 244.033 τετρ. χιλ. και ο πληθυσμός του ξεπερνά τα 56.000.000 κατ. Πρωτεύουσα είναι το Λονδίνο.

Πίνακας περιεχομένων

Πολίτευμα

Πολιτικά η Μεγάλη Βρετανία είναι κληρονομική μοναρχία. Η νομοθετική εξουσία εκτελείται απ' το κοινοβούλιο, που αποτελείται απ' τη Βουλή των Λόρδων και τη Βουλή των Κοινοτήτων.

Η Βόρεια Ιρλανδία αντιπροσωπεύεται στο αγγλικό κοινοβούλιο, αλλά έχει και δικό της κοινοβούλιο και κυβέρνηση. Την εκτελεστική όμως εξουσία την ασκεί ο κυβερνήτης, που διορίζεται απ' τη βασίλισσα και κυβερνά στ' όνομά της.

Διαίρεση

Στην πορεία της μακρόχρονης ιστορίας της, η Μεγάλη Βρετανία χωρίστηκε σε τέσσερα μεγάλα τμήματα: την Αγγλία, που βρίσκεται στο κεντρικό μέρος του νησιού, την Ουαλλία, που καταλαμβάνει τη χερσόνησο που βρίσκεται στο ΒΔ. τμήμα του νησιού, τη Σκωτία που περιλαμβάνει το βόρειο τμήμα του νησιού και το βόρειο τμήμα του νησιού Ιρλανδία. Όλα αυτά τα τμήματα χωρίζονται διοικητικά σε 101 κομητείες και σε 85 πόλεις κομητείες.

Η Μεγάλη Βρετανία αποτελούσε τον πυρήνα της κοινοπολιτείας, με υπερπόντιες κτήσεις και προσαρτήσεις. Σήμερα πολλές απ' τις αποικίες της Μεγάλης Βρετανίας εξακολουθούν να ανήκουν στη Βρετανική Κοινοπολιτεία, αλλά το όργανο αυτό δεν έχει τη σημασία που είχε πριν από μερικά χρόνια.

Μορφολογία

Το νησί της Μεγάλης Βρετανίας παρουσιάζει μορφολογικά δύο όψεις. Στα νότια και ανατολικά είναι πεδινό, ενώ αντίθετα στα βόρεια και στα δυτικά είναι ορεινό. Χαρακτηριστικό ακόμη για το βόρειο μέρος, όπου βρίσκεται η Σκωτία, είναι ο μεγάλος διαμελισμός των ακτών της κι η πληθώρα των νησιών που βρίσκονται σε μικρή απόσταση απ' τα παράλια.

Τα βουνά της Μεγάλης Βρετανίας έχουν υποστεί μεγάλη διάβρωση κι είναι σχετικά χαμηλά. Πρόκειται για οροσειρές που το ύψος τους δεν ξεπερνά τα 1.400 μέτρα.

Κλίμα

Το κλίμα της Μεγάλης Βρετανίας είναι εύκρατο με τα τυπικά χαρακτηριστικά του ωκεάνιου (διαφορές παρουσιάζει το κλίμα της Σκωτίας που επηρεάζεται περισσότερο απο το Βόρειο Παγωμένο ωκεανό).

Το καλοκαίρι είναι πολύ βροχερό κι οι βροχές κάθε χρόνο φτάνουν από 1.000 μέχρι 3.000 χιλιοστά στα βορειοδυτικά, ενώ στ' ανατολικά είναι σχετικά ξερό και οι βροχές δεν ξεπερνούν τα 700 χιλιοστά το χρόνο. Ο χειμώνας, χωρίς να είναι πολύ βαρύς, χαρακτηρίζεται από πολλές νεφώσεις και βροχές με δυνατούς ανέμους.

Ποταμοί

Στην Αγγλία υπάρχουν πάρα πολλά ποτάμια, αλλά μικρού μήκους. Τα μεγαλύτερα είναι ο Σέβερν (355 χιλιόμετρα) κι ο Τάμεσης, που διασχίζει το Λονδίνο (332 χιλιόμετρα). Η στάθμη τους είναι σταθερή όλο σχεδόν το χρόνο, ενώ το χειμώνα δεν παγώνουν. Όλα σχεδόν τα ποτάμια της Μ. Βρετανίας προφέρονται για τη ναυσιπλοΐα και τη σύνδεση μεταξύ τους, διαμέσου διωρύγων και με τη θάλασσα.

Λίμνες υπάρχουν πάρα πολλές κυρίως στη Σκωτία.

Γλώσσα

Ο πληθυσμός της Αγγλίας αποτελείται από Άγγλους, Ουαλλούς, Σκωτσέζους κι άλλες μικρότερες εθνότητες. Η βασική γλώσσα είναι η αγγλική, που βασικά μιλούν οι Εγγλέζοι, ενώ οι Σκωτσέζοι κι οι Ουαλλοί μιλούν και αγγλική και κελτική διάλεκτο.

Θρησκεία

Θρησκευτικά οι κάτοικοι της Μεγάλης Βρετανίας ανήκουν στην αγγλικανική Εκκλησία, στην καλβινική, στην πρεσβυτεριανή κλπ. Υπάρχουν ακόμη και αρκετοί καθολικοί, ιδιαίτερα στη Βόρεια Ιρλανδία, όπου τα τελευταία χρόνια έχει ξεσπάσει ένας φοβερός θρησκευτικός πόλεμος ανάμεσα στους καθολικούς και τους διαμαρτυρόμενους.

Η Βρετανία πριν από μερικά χρόνια εθεωρείτο μια απ' τις μεγαλύτερες δυνάμεις στον κόσμο. Σήμερα εξακολουθεί να βρίσκεται ανάμεσα στις 7 πλουσιότερες χώρες στον κόσμο, έχει όμως προ πολλού υποσκελιστεί από άλλες δυνάμεις.

Οικονομία

Μια απο τις αιτίες που οδήγησαν σε μια χωρίς προηγούμενο ανάπτυξη της Βρετανίας ήταν οι αποικίες και η βιομηχανική επανάσταση που ήρθε σαν αποτέλεσμα. Αρχικά, η βιομηχανία της βασίστηκε στην ύπαρξη των πλούσιων κοιτασμάτων κάρβουνου και της εξασφάλιζε την απαραίτητη ενέργεια και τα πλούσια σιδηρομεταλλεύματά της.

Τα δύο αυτά, σε συνδυασμό με την εφεύρεση και την αξιοποίηση της ατμομηχανής, καθώς και η αφθονία των πρώτων υλών, δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και των άλλων βιομηχανικών κλάδων.

Απόκτησε μια χωρίς προηγούμενο δύναμη, πολιτική και οικονομική. Έγινε το κέντρο του διεθνούς εμπορίου, ενώ η λίρα ήταν το επίσημο νόμισμα των εμπορικών ανταλλαγών σ' όλο τον κόσμο.

Μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο άρχισε να διαφαίνεται στον ορίζοντα ένας απ' τους πιο μεγάλους οικονομικούς και πολιτικούς αντιπάλους, η Αμερική.

Έτσι στο ενδιάμεσο των πολέμων. η Μεγάλη Βρετανία άρχισε ν' αντιμετωπίζει τα διάφορα απελευθερωτικά κινήματα στις αποικίες της. Τη χαριστική βολή τη δέχτηκε μετά το τέλος του πολέμου, όταν οι αποικίες της αποκτούσαν την ανεξαρτησία τους.

Το αποτέλεσμα είναι σήμερα να μην έχει τη δύναμη που είχε. Στην μεγάλη της ισχύ στην Βρετανική Αυτοκρατορία 'δεν έδυε ο ήλιος'.

Σημαντικότεροι βιομηχανικοί τομείς είναι: η χαλυβουργία, η μηχανουργία, η υφαντουργία κι η χημική βιομηχανία. Τα μηχανήματα της αγγλικής βιομηχανίας εξακολουθούν να είναι απ' τα καλύτερα στον κόσμο. Η υφαντουργία έχει παράδοση απ' το Μεσαίωνα ακόμη και κυρίως στον τομέα των μάλλινων υφασμάτων. Και σήμερα ακόμη, τα αγγλικά κασμήρια είναι απ' τα καλύτερα στον κόσμο. Σημαντική ακόμη είναι και η βιομηχανία τροφίμων, η ζυθοποιία, η ποτοποιία κ.ά.

Η μεγάλη βιομηχανική ανάπτυξη οδήγησε στη δημιουργία ενός πυκνού δίκτυου συγκοινωνιών και μεταφορών όλων των ειδών. Παρόλη την ανάπτυξη όμως, το εσωτερικό οδικό δίκτυο θεωρείται ξεπερασμένο και σήμερα εκσυγχρονίζεται πάρα πολύ γρήγορα. Τα λιμάνια είναι απ' τα τελειότερα και τα πιο σύγχρονα στον κόσμο, ενώ ο εμπορικός της στόλος κατέχει μια απ' τις πρώτες θέσεις στον κόσμο, όπως και οι αεροπορικές της συγκοινωνίές. Σε όγκο διεθνών συναλλαγών έρχεται στην τρίτη θέση ανάμεσα στις χώρες του δυτικού κόσμου.

Παράλληλα με τη βιομηχανία, σημαντικά αναπτυγμένη είναι και η γεωργία και κυρίως η κτηνοτροφία. Απ' τη γεωργική παραγωγή θα πρέπει ν' αναφερθούν το στάρι, το καλαμπόκι, το κριθάρι, η βρώμη και τα ζαχαρότευτλα.

Η Μεγάλη Βρετανία θεωρείται η χώρα όπου βελτιώθηκαν οι σημαντικότερες φυλές των ζώων που σήμερα εκτρέφονται σ' όλον τον κόσμο και σήμερα είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη εξαγωγή βελτιωμένων φυλών ζώων. Σημαντική επίσης είναι κι η αλιεία ρέγκας, μπακαλιάρου κλπ. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα έχουν δημιουργηθεί μεγάλες προστριβές μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας και Ισλανδίας, ο λεγόμενος πόλεμος του μπακαλιάρου, που τελικά οδήγησε στη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων των δύο χωρών.

Ιστορία

Η ιστορία της Μεγάλης Βρετανίας αρχίζει περίπου απ' την 1η π.Χ χιλιετία. Την εποχή αυτή κατοικήθηκε απ' τους Βρετανούς, που ανήκαν στις κελτικές φυλές. Αργότερα, τον 1ο π.Χ. αιώνα, κατακτήθηκε απ' τους Ρωμαίους, έγινε ρωμαϊκή επαρχία, αλλά παρά τις προσπάθειές τους, δεν μπόρεσαν να εκρωμαΐσουν τον πληθυσμό της.

Απ' το 150-650 μ.Χ. αρχίζει η κατάκτηση του νησιού (εκτός απ' την περιοχή της Σκωτίας) από τους Άγγλους, τους Σάξονες τους Ιούτους, που ήταν γερμανικές φυλές. Οι Κέλτες τελικά, είτε έγιναν δούλοι των γερμανικών φυλών είτε μετανάστευσαν στα βόρεια του νησιού. Οι νέοι άποικοι, οι Αγγλοσάξωνες, εγκαταστάθηκαν και δημιούργησαν διάφορα βασίλεια, κι άρχισε η συστηματική διαδικασία του εκφεουδαρχισμού της χώρας. Αργότερα, τον 9ο αιώνα μ.Χ. όλα τα αγγλοσαξωνικά βασίλεια ενώθηκαν κι αποτέλεσαν ένα, με τ' όνομα Αγγλία.

Στο διάστημα αυτό άρχισαν τις επιδρομές στο νησί κι οι Δανοί. Το αποτέλεσμα ήταν ένα μεγάλο μέρος να το καταλάβουν οι Δανοί και να το κρατήσουν μέχρι τα μέσα του 10ου αιώνα. Οι βασιλιάδες της Αγγλίας, αφού στηρίχτηκαν στους διάφορους ιππότες, αύξησαν την επιρροή τους και κατάφεραν να ενισχύσουν την εξουσία τους απέναντι στους φεουδάρχες. Στο διάστημα αυτό η Αγγλία κατέλαβε ένα μέρος απ' τη Γαλλία. Τελικά, την εποχή του Ιωάννη του Ακτήμονα ξεσηκώθηκαν, οι βαρώνοι με αποτέλεσμα ο βασιλιάς να υποχωρήσει και να τους παραχωρήσει σημαντικά προνόμια, τη λεγόμενη Μάγκνα Χάρτα (καταστατικός χάρτης δικαιωμάτων).

Στα 1265 δημιουργήθηκε η πρώτη βουλή. Στα επόμενα χρόνια (1337-1453) άρχισε ο λεγόμενος εκατονταετής πόλεμος, μ' αποτέλεσμα να χάσει η Αγγλία τις κτήσεις που είχε στην Ευρώπη, εκτός απ' το Καλέ.

Στη συνέχεια περνά από διάφορες φάσεις μέχρι το 1640, οπότε άρχισε η αστική επανάσταση που έληξε το 1660. Στα 1649, τα βασιλικά στρατεύματα νικήθηκαν, ο βασιλιάς Κάρολος Α 'θανατώθηκε κι η χώρα έγινε για ένα διάστημα δημοκρατία.

Αργότερα (1653) εγκαθιδρύθηκε το προτεκτοράτο του Κρόμβελ και το 1660 έγινε η παλινόρθωση της δυναστείας των Στιούαρτ. Στο διάστημα από 1660 μέχρι 1688-89, σχηματίστηκαν τα κόμματα των Τόρρυς και των Ουίγκ, που εναλλάσσονταν στην εξουσία.

Την ονομασία Μεγάλη Βρετανία την πήρε κατά το 17ο αιώνα, όταν οι βασιλιάδες της Σκωτίας έγιναν και Βασιλιάδες της Αγγλίας.

Στη διάρκεια του 17-18ου αιώνα, η Αγγλία αποκτά τεράστια εδάφη στις Ινδίες και την Αμερική, αφού σύντριψε το γαλλικό στόλο κι απόχτησε την κυριαρχία των θαλασσών. Στο διάστημα μεταξύ του τέλους του 18ου αιώνα και στις αρχές του 20ου πρωτοστατεί στη δημιουργία αντιγαλλικού συνασπισμού, που τελικά οδήγησε στη συντριβή του Ναπολέοντα κι έτσι βγαίνει κερδισμένη, αφού πήρε και τις γαλλικές αποικίες στην Αφρική και την Ασία.

Η βιομηχανική επανάσταση έδωσε διέξοδό στις εσωτερικές αντιθέσεις της. Το 1830 αποκτούν πολιτικές ελευθερίες οι καθολικοί και οι εβραίοι. Όλο αυτό το διάστημα μέχρι τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, επεκτείνει τις κτήσεις της. Λίγο πριν απ' τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο κι αμέσως μετά τον πόλεμο στην Αίγυπτο παραχωρεί την ανεξαρτησία στην Ιρλανδία.

Ήδη πια η κραταιά Μεγάλη Βρετανία άρχισε να κλονίζεται ανεπανόρθωτα. Το 1932 παραχώρησε ανεξαρτησία στο Ιράκ.

Στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο πήρε μέρος απ' την αρχή και σήκωσε ένα αρκετά μεγάλο βάρος. Το τέλος του πολέμου σημαίνει και το τέλος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.

Διεθνείς Οργανώσεις

Η Μεγάλη Βρετανία μαζί με τις ΗΠΑ, Κίνα, Γαλλία και Σοβιετική Ένωση αποτελούσαν το πενταμελές συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ σήμερα η χώρα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις 7 πλουσιότερες χώρες του κόσμου.

Τέχνη

Παράλληλα με την οικονομική και πολιτική ανάπτυξη, αναπτύσσονται στη χώρα το γράμματα και οι τέχνες. Τα πρώτα καλλιτεχνικά λείψανα είναι τα μεγαλιθικά ιερά του Αιηβμπέρυ, που χρονολογούνται μεταξύ του 1900- 1600 π.Χ. Στη συνέχεια, μετά την κατάκτηση της απ' τους Ρωμαίους, οι τελευταίοι δίδαξαν το δικό τους πολιτισμό στους ντόπιους.

Με τη διάδοση του χριστιανισμού στα νησιά, αρχίζει μια καινούρια εποχή για την τέχνη. Αρχίζουν να κατασκευάζονται διάφοροι ναοί, μερικοί απ' τους οποίους καταστράφηκαν απ' την εισβολή και την κυριαρχία των Ούννων, ενώ μερικοί απ' αυτούς εξακολουθούν ακόμη και σήμερα' να υπάρχουν.

Η νορμανδική κατάκτηση των βρετανικών νησιών έπαιξε αποφασιστική σημασία στην όλη καλλιτεχνική εξέλιξη, που εξακολουθεί να εκφράζεται με τη μορφή διάφορων αρχιτεκτονικών κτισμάτων και με τη ζωγραφική. Οι νέες αντιλήψεις για την τέχνη, που αναπτύχθηκαν στην υπόλοιπη Ευρώπη κατά την Αναγέννηση, άρχισαν να φτάνουν στη Βρετανία την εποχή του Ερρίκου του Η', που κάλεσε στην αυλή του διάφορους ευρωπαίους καλλιτέχνες.

Αργότερα, το 1768, ο Γεώργιος ο Γ', δημιούργησε τη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών, ενώ η ζωγραφική και η γλυπτική γνωρίζει μια κάποια ανάπτυξη, χωρίς να δημιουργεί και τη δικιά της σχολή, όπως έγινε μ' άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η λογοτεχνία στη Βρετανία αρχίζει να γνωρίζει ανάπτυξη και να βρίσκει το χαρακτήρα της μετά την εισβολή των Νορμανδών, στα 1066. Οι Νορμανδοί επέβαλλαν στους Άγγλους τη γλώσσα τους και τον πολιτισμό τους. Απ' την εποχή αυτή υπάρχουν μερικές ιστορίες με ιππότες και διάφοροι θρύλοι, όπως οι Αρθούριοι, που αρχικά γράφτηκαν στα λατινικά, αργότερα μεταφράστηκαν στα φραγκονορμανδικά και τέλος στ' αγγλικά.

Κατά την Αναγέννηση, η λογοτεχνία έχει να επιδείξει μερικούς δυναμικούς εκπροσώπους, που ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Τόμας Μουρ. Πριν απ' την επικράτηση των πουριτανών, το 1642, θα πρέπει ν' αναφερθεί κι ο κορυφαίος ποιητής της Αγγλίας, ο Σαίξπηρ.

Μετά την επανάσταση του 1688, κάνει την εμφάνισή του το ρεαλιστικό μυθιστόρημα, που έχει ως θέμα του την καθημερινή ζωή. Κυριότεροι εκπρόσωποι της περιόδου αυτής είναι ο Ντανιέλ Νταφόε, ο Τόμπιας Σμόλλετ κλπ. Απ' τους ρομαντικούς πρέπει ν' αναφερθούν οι Κητς, Σέλλεϋ και Μπάιρον. Τα μετέπειτα χρόνια και μέχρι τα σημερινά υπάρχει πληθώρα λογοτεχνών, αλλά και πληθώρα τάσεων και αναζητήσεων. Ανάμεσα στα πιο γνωστά ονόματα θα πρέπει να αναφερθούν οι Τζόζεφ Κόνραντ, Τόμας Χάρντυ, Κίπλινγκ, Όσκαρ Ουάιλντ, Τ.Σ. Έλιοτ, Γκράχαμ Γκρην, Λώρενς Ντάρελ και άλλοι.

Επιστήμη

Στις επιστήμες διαπρεπείς επιστήμονες είναι ο Δαρβίνος, Ο Νεύτων, ο Maxwell, ο Compton, ο Dalton, ο Ντέιβι, ο Dirac, ο Faraday, ο Kelvin, ο Πρίστλεϋ , ο Ράιλεϊ, ο Ρέινολντς, ο Tomson και άλλοι.


Εικόνα:Lp-stamp-line.gif
LivePedia.gr :: Η Ελληνική Ελεύθερη Εγκυκλοπαίδεια



H LivePedia.gr είναι μια ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια που αναπτύσσεται χάρη στην εθελοντική προσπάθεια των χρηστών της.
Όλοι μπορούν να δημιουργήσουν νέα λήμματα ή να βελτιώσουν και να διορθώσουν λήμματα που ήδη υπάρχουν.

Ακολουθήστε τη LivePedia.gr στο Twitter


Προσωπικά εργαλεία
LivePedia στο iPhone
Χορηγός Φιλοξενίας Διακομιστή
*σημείωση
  • Εάν παρατηρήσετε κάποια διαφήμιση που δεν ταιριάζει εδώ, παρακαλούμε σημειώστε τη διεύθυνση στην οποία οδηγεί και ενημερώστε μας με email στο livepedia@gmail.com.