Ακτινολογία

Από την Live-Pedia.gr

Κλάδος της ιατρικής επιστήμης που χρησιμοποιεί τις ακτινοβολίες για θεραπευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς. Είναι νέα επιστήμη που τη βάση της δημιούργησε ο Ρέντγκεν το Νοέμβριο του 1895 με την ανακάλυψη των ακτίνων Χ (= άγνωστες). Η ακτινολογία ως επιστήμη χωρίζεται σε δύο επιμέρους κλάδους: την ακτινοδιαγνωστική και την ακτινοθεραπεία.

α) Η ακτινοδιαγνωστική στηρίζεται στις εξής ιδιότητες των ακτίνων Χ: να διαδίδονται ευθυγράμμως, να απορροφούνται από την ύλη εκλεκτικά (ανάλογα με την πυκνότητα και το ατομικό βάρος των στοιχείων από τα οποία αποτελείται), να μαυρίζουν (προσβάλλουν) τη φωτογραφική πλάκα και να προκαλούν το φθορισμό διάφορων κρυσταλλικών ουσιών, όπως το βολφραμικό ασβέστιο ή το βαριοκυανιούχο λευκόχρυσο.

Στην απλή ακτινογραφία διακρίνονται τα όργανα που έχουν μεγάλη πυκνότητα, όπως είναι τα οστά ή ακόμα και τα όργανα που περιβάλλονται από άλλα όργανα με αραιή σύσταση, όπως είναι η καρδιά που περιβάλλεται από τους σχετικά αραιούς σε σύσταση πνεύμονες.

Η απλή ακτινογραφία ενισχύεται με διάφορα βασικά μέσα που είναι: α) Τα θετικά, όπως το θειικό βάριο για το γαστρεντερικό σωλήνα, τα σκευάσματα ιωδίου για το κυκλοφορικό, ουροποιητικό, αναπνευστικό σύστημα, τις λεμφαγγειογραφίες, τις χολοκυστογραφίες και τις χολαγγειογραφίες και β) τα αρνητικά, όπως ο αέρας για πνευμοεγκεφαλογραφία και πνευμοπεριτόναιο.

Μία ακόμα ακτινοδιαγνωστική μέθοδος είναι η τομογραφία, με τη βοήθεια της οποίας εντοπίζουμε έναν όγκο που βρίσκεται βαθιά μέσα στο σώμα, παίρνοντας απλές ακτινογραφίες κατά τομές σε διαφορετικό βάθος. Η ακτινοδιαγνωστική τέλος δίνει πληροφορίες για την ανατομική φυσιολογική κατάσταση και σχέση των οργάνων μεταξύ τους. Με την ακτινολογία μπορούν να διαγνωστούν πολλές παθήσεις (σχεδόν όλες) και μάλιστα στο αρχικό τους στάδιο.

β) Η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί την ακτινοβολία για διαγνωστικούς σκοπούς. Τη βάση της ακτινοθεραπείας αποτελεί το γεγονός ότι η ακτινοβολία έχει την ιδιότητα, σε ορισμένες δόσεις, να προκαλεί την καταστροφή των κυττάρων των ιστών του σώματος.

Στην ακτινοθεραπευτική χρησιμοποιούνται οι ακτίνες Χ, καθώς και οι ακτίνες γ, οι οποίες εκπέμπονται από τα φυσικά ή τεχνητά ραδιενεργά (ακτινενεργά) στοιχεία. Για τον ίδιο σκοπό χρησιμοποιείται και η σωματιδιακή ακτινοβολία α (ή η β), έχει όμως μικρή διεισδυτικότητα. Είναι δυνατό να χρησιμοποιήσουμε και ραδιενεργές ουσίες από το στόμα, όπως το ραδιενεργό ιώδιο, για τη θεραπεία του καρκίνου του θυρεοειδή. Η ουσία μπαίνει στο αίμα, συγκεντρώνεται στον αδένα και τον ακτινοβολεί από μέσα καταστρέφοντας τα καρκινικά κύτταρα.

Ακτινοθεραπεία γίνεται κυρίως για τη θεραπεία κακοήθων όγκων. Χρησιμοποιείται όμως και για τη θεραπεία διάφορων δερματικών παθήσεων, όπως ο έρπης ζωστήρας, το έκζεμα, η κασίδα (άχωρ του τριχωτού της κεφαλής) και άλλες δερματίτιδες