Βυρσοδεψία

Από την Live-Pedia.gr

Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Είναι η διαδικασία που ακολουθείται με τη βοήθεια τεχνικών και χημικών επεξεργασιών που κάνουν τελικά τα δέρματα να είναι τόσο αδιάβροχα, όσο και να μη σαπίζουν.

Η βυρσοδεψία θα πρέπει να θεωρηθεί σαν ένα από τα πιο παλιά επαγγέλματα που εξάσκησε ο άνθρωπος. Τρόποι κατεργασίας των δερμάτων ήταν γνωστοί, όπως αναφέρουν διάφορες ιστορικές πηγές, ακόμη από το 2.500 π.Χ.

Ο τρόπος της κατεργασίας που χρησιμοποιούνταν τότε εξακολούθησε να χρησιμοποιείται και μέχρι πριν από 150 περίπου χρόνια, όταν η κατεργασία των δερμάτων πήρε πια καθαρά βιομηχανικό χαρακτήρα και άλλαξε και ο τρόπος της κατεργασίας.

Τα πρώτα μέσα που χρησιμοποιούσαν για την κατεργασία των δερμάτων ή πιο σωστά για τη "δέψη" των δερμάτων ήταν ο καπνός και το στέγνωμα στον ήλιο. Υπήρχαν φυσικά και άλλοι τρόποι δέψης, που ως ένα σημείο χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα, ιδιαίτερα από τους Εσκιμώους, όπως είναι το μάσημα. Με το μάσημα το δέρμα γίνεται μαλακό και ελαστικό.

Σήμερα όλοι αυτοί οι τρόποι έχουν πια καταργηθεί και δε χρησιμοποιούνται. Υπάρχουν άλλοι μοντέρνοι που βασίζονται πάνω στις γνώσεις της χημείας. Οι σημερινοί τρόποι εφαρμόζονται, ανάλογα με το είδος του δέρματος, ανάλογα με το που και με ποιο τρόπο θα χρησιμοποιηθεί με το αν θέλουμε να μείνει το τρίχωμα που έχει ή όχι κλπ.

Μετά την εκδορά του ζώου το δέρμα πρέπει να αλατιστεί και να στεγνώσει, για να μπορέσει να διατηρηθεί. Το αλάτισμα αποβλέπει ακριβώς στην απορρόφηση του νερού. Το αλάτι, με την ιδιότητα που έχει να απορροφά το νερό, μειώνει την υγρασία του δέρματος, πράγμα που εμποδίζει την ανάπτυξη των μικροοργανισμών που θα μπορούσαν να το καταστρέψουν. Παράλληλα γίνεται και το στέγνωμα του δέρματος στον ήλιο ή και σε κάποιο ζεστό μέρος, που όμως αερίζεται καλά.

Ένα τέτοιο δέρμα είναι σκληρό και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί, μπορεί όμως να διατηρηθεί και μερικά χρόνια ακόμη.

Πριν αρχίσει η πραγματική δέψη, τα δέρματα τοποθετούνται για ένα διάστημα μέσα σε νερό, για να μαλακώσουν. Τα δέρματα που προορίζονται για γουναρικά, και τέτοια είναι τα δέρματα των ζώων που έχουν γούνα, υποβάλλονται σε δέψη ειδική, τέτοια που και μαλακά θα τα καταστήσει και το τρίχωμα θα μείνει ανέπαφο και δε θα βλαφτεί καθόλου.

Μετά την εκδορά του ζώου και παρά την αποξήρανση του δέρματος, εξακολουθεί να παραμένει επάνω αρκετή ποσότητα λίπους. Για να αφαιρεθεί το λίπος ραντίζεται το δέρμα με ανθρακικό ασβέστιο ή με οξείδιο του ψευδαργύρου.

Συγχρόνως το δέρμα τεντώνεται πάνω σε ειδικά ξύλινα πλαίσια με την εσωτερική πλευρά πάντα προς τα κάτω. Στη θέση αυτή παραμένει μέχρι που να διαπιστωθεί ότι το λίπος έχει φύγει και έχει καθαρίσει. Μετά αρχίζει η πραγματική διαδικασία της δέψης. Η διαδικασία αυτή συνίσταται στις συνεχείς πλύσεις του δέρματος στην εσωτερική του πλευρά με διάλυμα που αποτελείται από στυπτηρία, αλάτι και σόδα.

Σήμερα ο τρόπος αυτός της δέψης έχει αντικατασταθεί και αντί για τα παραπάνω χρησιμοποιείται το χρώμιο και διάφορα λάδια. Τα λάδια αυτά είναι κυρίως λάδια από ψάρι. Αφού αλειφτεί το δέρμα με το λάδι αυτό, αφήνεται στον αέρα και τον ήλιο, για να οξειδωθούν τα λάδια με τα οποία αλείφτηκε. Λάδια χρησιμοποιούνται στη διαδικασία της δέψης, όταν πρόκειται να κατασκευαστούν δέρματα τύπου σαμουά.

Τόσο το χρώμιο, όσο και το λάδι χρησιμοποιούνται σε δέρματα με τρίχωμα ή και χωρίς τρίχωμα. Τα δέρματα όμως που θα πρέπει να μην έχουν τρίχες ακολουθούν μια διαδικασία αποσύνθεσης της επιδερμίδας έτσι ώστε να αφαιρεθούν πολύ εύκολα οι τρίχες. Τέτοια κατεργασία έχουν τα δέρματα των προβάτων, οι λεγόμενες προβιές, τα δέρματα των κατσικιών, ακόμη και τα δέρματα των βοδιών που χρησιμοποιούνται για σόλες κλπ.

Στην περίπτωση που το δέρμα έχει μεγάλο πάχος, όπως είναι π.χ. το δέρμα των βοδιών και θέλουμε να παρασκευάσουμε δέρματα λεπτότερα, τότε τα δέρματα χωρίζονται στη μέση ή στα τρία κλπ. ανάλογα με το πόσο χοντρό θέλουμε να είναι το δέρμα.

Η κλασική μέθοδος δέψης γίνεται με τη βοήθεια της τανίνης. Η τανίνη είναι ουσία που παράγεται από τη φλούδα μερικών δέντρων, όπως είναι τα διάφορα είδη των ακακιών, η βαλανιδιά η καστανιά κλπ. Παλιότερα χρησιμοποιούσαν την τανίνη, όπως ακριβώς την έπαιρναν, χωρίς καμιά συμπύκνωση ή κατεργασία. Η δέψη όμως κρατούσε πάρα πολύ, ακόμη και μερικούς μήνες. Σήμερα χρησιμοποιείται συμπυκνωμένη τανίνη και η δέψη διαρκεί μερικές ημέρες μόνο.

Ανάμεσα στη δέψη με την τανίνη και το χρώμιο υπάρχουν αρκετές βασικές διαφορές. Η δέψη, με το χρώμιο είναι πιο σύντομη και πιο φτηνή, τα δέρματα έχουν μικρότερο βάρος και καλύτερη εμφάνιση. Αντέχουν επίσης στο σκίσιμο.

Τα δέρματα στα οποία η δέψη έχει γίνει με τανίνη δεν έχουν παραπάνω πλεονεκτήματα, έχουν όμως το μεγάλο πλεονεκτήματα ότι δεν εμποδίζουν την άδηλη διαπνοή, όπως συμβαίνει με τα δέρματα που η δέψη τους έγινε με χρώμιο, ενώ, παράλληλα, τα δέρματα με την τανίνη απορροφούν την υγρασία. Τέτοια δέρματα που η δέψη τους έγινε με τανίνη είναι πολύ κατάλληλα κυρίως για την κατασκευή παπουτσιών.

Εικόνα:Lp-stamp-line.gif
LivePedia.gr :: Η Ελληνική Ελεύθερη Εγκυκλοπαίδεια



H LivePedia.gr είναι μια ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια που αναπτύσσεται χάρη στην εθελοντική προσπάθεια των χρηστών της.
Όλοι μπορούν να δημιουργήσουν νέα λήμματα ή να βελτιώσουν και να διορθώσουν λήμματα που ήδη υπάρχουν.

Ακολουθήστε τη LivePedia.gr στο Twitter


Προσωπικά εργαλεία
LivePedia στο iPhone
Χορηγός Φιλοξενίας Διακομιστή
*σημείωση
  • Εάν παρατηρήσετε κάποια διαφήμιση που δεν ταιριάζει εδώ, παρακαλούμε σημειώστε τη διεύθυνση στην οποία οδηγεί και ενημερώστε μας με email στο livepedia@gmail.com.