Ιράν
Από την Live-Pedia.gr
Ιράν (επίσημη ονομασία). Παραδοσιακά, Περσία
Χώρα της Δυτικής Ασίας, με πλούσια αρχαία και νεότερη ιστορία. Οι κάτοικοι καλούνται Πέρσες. Βρίσκεται στο ιρανικό οροπέδιο και την περιστοιχίζουν μεγάλες οροσειρές.
Έχει έκταση 1.648.000 τετρ. χλμ. και πληθυσμό 68.500.000 κατ.
Πίνακας περιεχομένων |
Θέση
Το Ιράν συνορεύει Β με την Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν και το Τουρκμενιστάν ενώ βρέχεται από την Κασπία Θάλασσα. Α συνορεύει με το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, Ν βρέχεται από τη Θάλασσα του Περσικού Κόλπου και τη Θάλασσα του Ομάν και Δ συνορεύει με το Ιράκ και την Τουρκία.
Δημογραφία
Πρωτεύουσα της Περσίας (που την καινούρια της ονομασία, Ιράν, πήρε το 1935) είναι η Τεχεράνη, με πληθυσμό 6.050.000 κατ. Είναι η μεγαλύτερη πόλη της Περσίας και η έδρα όλων των κρατικών αρχών.
Άλλες βασικές πόλεις είναι: το Αμπαντάν (λιμάνι σπουδαίο στην κορυφή του Περσικού κόλπου, όπου καταλήγουν οι πετρελαιαγωγοί της Περσίας 300.000 κ.), η Ταυρίδα (στα βόρεια σύνορα προς την Τουρκία 980.000 κ.), το Ισπαχάν (990.000 κ.), η Σιράζ (850.000 κ.), το Χαμαντάν (στο κέντρο εύφορης γεωργικής περιοχής 280.000 κ.) , Κερμασάν (πρώην Μπαχταράν 570.000 κ.) κ.ά.
Κλίμα
Το κλίμα του Ιράν είναι ηπειρωτικό με απότομες μεταπτώσεις από χειμώνα σε καλοκαίρι. Το καλοκαίρι η θερμοκρασία μπορεί να φτάσει τους 50° C, ενώ τον χειμώνα και με απότομες πτώσεις φτάνει τους 15°-20° C κάτω απ' το μηδέν.
Μορφολογία
Το έδαφος της χώρας γενικά θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε σαν άγονο και φτωχό. Εμφανίζεται μεγάλη έλλειψη νερού. Τα ποτάμια είναι σχεδόν ανύπαρκτα, δυο μεγάλες λίμνες που υπάρχουν, η Ουρμία κι η Χαμούντ, είναι φοβερά αρμυρές, έτσι που το νερό τους δεν κάνει για πουθενά. Έτσι η βλάστηση είναι ελάχιστη. Κάποια αλλαγή και στο κλίμα και στο τοπίο παρουσιάζεται στις βόρειες οροσειρές της χώρας. Εδώ και βροχοπτώσεις συχνές γίνονται και χείμαρροι υπάρχουν και καταρράχτες και βλάστηση. Γι' αυτό κι ο περισσότερος πληθυσμός της μαζεύεται στα λεκανοπέδια αυτής της περιοχής.
Οικονομία
Από οικονομική άποψη η Περσία είναι μια απ' τις περισσότερο καθυστερημένες χώρες της Ασίας, παρόλο που τα ατέλειωτα κοιτάσματα πετρελαίου που κρύβονται στο υπέδαφός της είναι αρκετά για να συντηρήσουν με αρκετή άνεση το λαό της. Όμως τα οφέλη κι ο πλούτος απ' τα πετρέλαια πηγαίνουν στα χέρια μιας μερίδας μόνο πληθυσμού, που εκμεταλλεύονται τα κοιτάσματα.
Το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού της Περσίας ασχολείται με την καλλιέργεια της γης, που κι αυτή, από άποψη τεχνικών μεθόδων, είναι αρκετά πίσω και η απόδοσή της είναι πολύ μικρή σε σχέση με τις δυνατότητες που παρουσιάζονται. Το 80% του πληθυσμού καλλιεργεί το 19% της όλης έκτασης της χώρας με πρωτόγονα πολλές φορές μέσα. Τα προϊόντα που παράγονται είναι: δημητριακά, ζαχαροκάλαμο, ρύζι, βαμβάκι, αμπέλια, μουριές (που δίνουν πολύ μετάξι) και καπνός αρκετός. Επίσης σε μεγάλη κλίμακα καλλιεργούνται όπιο και χουρμάδες. Εξαιρετικά αναπτυγμένος είναι ο τομέας της κτηνοτροφίας.
Το υπέδαφός της κρύβει χρυσό, χαλκό, σίδηρο, άργυρο, μόλυβδο και, όπως ήδη είπαμε, άφθονο πετρέλαιο. Βιομηχανικά το Ιράν ακολούθησε την τύχη των περισσότερων ασιατικών, εξαρτημένων κρατών, που σημαίνει πως έπαιζε πάντα (και παίζει ακόμα) το ρόλο της πηγής πρώτων υλών, που η κατεργασία τους γίνεται κάπου αλλού κι όχι στην ίδια τη χώρα.
Κινείται λίγο η ελαφρά βιομηχανία της και σε πρώτο πλάνο η υφαντουργία. Μετά έρχονται οι αλευρόμυλοι, τα βυρσοδεψεία, η βιοτεχνία ταπήτων (που είναι ξακουστοί σ' όλο τον κόσμο) κ.ά.
Πολιτισμός
Και πολιτιστικά η Περσία βρίσκεται αρκετά πίσω. Η παιδεία της έχει πολλές ελλείψεις κι η πνευματική γενικά κίνηση δεν είναι σπουδαία. Οι στοιχειώδεις ανάγκες του λαού, στα θέματα της καθημερινής εξυπηρέτησης (μεταφορές, ψυχαγωγία) κλπ., της υγιεινής, εκπληρώνονται με φοβερή ανεπάρκεια.
Ιστορία
Εθνογραφικά οι Ιρανοί δεν παρουσιάζουν ομοιομορφία. Είναι μείγμα από διάφορες εθνικότητες (γνήσιοι Πέρσες, Άραβες, Μογγόλοι, Τουρκομάνοι, κ.ά.) Η Περσία είναι μία χώρα που εμφανίζεται στην ιστορία στο ά ήμισυ της 1η χιλιετηρίδας π.Χ.. Ήδη τον 6ο π.Χ. αιώνα, έρχεται σε αντιπαράθεση με έναν Ευρωπαϊκό λαό τους Έλληνες.
Περισσότερα βλέπε Περσία
Το 1979 εκδηλώθηκε επανάσταση με επικεφαλής τον εξόριστο θρησκευτικό ηγέτη Αγιατολλάχ Χομεϊνί, μετά την επιτυχία της οποίας εγκαθίδρυσε στη χώρα καθεστώς "Ισλαμικής Δημοκρατίας". Διέκοψε τους άμεσους οικονομικούς-πολιτικούς δεσμούς με τη Δύση και προχώρησε σε ορισμένες μεταρρυθμίσεις, με βάση το Κοράνιο. Ταυτόχρονα καταδίωξε με κάθε μέσο τους πολιτικούς του αντιπάλους. Τον Ιούνιο του 1989 πέθανε ο Αγιατολλάχ Χομεϊνί.
|
H LivePedia.gr
είναι μια ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια που αναπτύσσεται χάρη
στην εθελοντική προσπάθεια των χρηστών της. Όλοι μπορούν να δημιουργήσουν νέα λήμματα ή να βελτιώσουν και να
διορθώσουν λήμματα που ήδη υπάρχουν. |
