Καλομοίρης Εμμανουήλ

Από την Live-Pedia.gr

Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Μανώλης Καλομοίρης, Έλληνας εθνικιστής μουσικοσυνθέτης και ακαδημαϊκός, γεννήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 1883 στη Σμύρνη της Μικράς Ασίας και πέθανε την 3η Απριλίου 1962 στην Αθήνα.
Μανώλης Καλομοίρης
Μανώλης Καλομοίρης
Επέδρασε δημιουργικά στη διαμόρφωση της ελληνικής μουσικής, βασιζόμενος στην παράδοση καθώς ήταν βαθύς γνώστης της ευρωπαϊκής μουσικής και διαμόρφωσε προσωπικό μουσικό ύφος πάνω στα διάφορα είδη της μουσικής.

Πίνακας περιεχομένων

Βιογραφικό

Γονείς του ήταν ο γιατρός Ιωάννης Καλομοίρης από τη Σάμο και η Μαρία, το γένος Χαμουδοπούλου, από τη Σμύρνη της Μικράς Ασίας. Διδάχθηκε μαθήματα πιάνου στο Ωδείο της Αθήνας, στην Κωνσταντινούπολη και στο Ωδείο της Βιέννης από το 1901 ως το 1906 πιάνο, θεωρητικά και σύνθεση στη Βιέννη κάτω από την εποπτεία του Η. Gradener. Το 1906 πήγε στη Ρωσία, ως καθηγητής πιάνου στο Χάρκοβο, στη μουσική σχολή του λυκείου Ομπολένσκι. Στις 11 Ιουνίου 1908 πραγματοποίησε την πρώτη του εμφάνιση ως συνθέτης στην Αθήνα με συναυλία στο Ωδείο Αθηνών. Το πρόγραμμα της είναι γραμμένο στη δημοτική γλώσσα και αποτέλεσε το μανιφέστο της Εθνικής Σχολής.

Από το 1910 εγκαθίσταται οριστικά στην Αθήνα όπου το 1919 ιδρύει το Ελληνικό Ωδείο, αναλαμβάνει καθηγητής της σύνθεσης και του πιάνου στο Ωδείο Αθηνών και το διευθύνει μέχρι το 1926 που ιδρύει το Εθνικό Ωδείο. Παραμένει στη θέση του διευθυντή στο Εθνικό Ωδείο μέχρι το 1948 οπότε αναλαμβάνει πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, μέχρι το θάνατό του. Διετέλεσε γενικός επιθεωρητής στρατιωτικών φιλαρμονικών από το 1918 έως το 1937, με μια μικρή διακοπή το 1920-1922, πρόεδρος της Ενώσεως Ελλήνων μουσουργών, πρόεδρος της ελληνικής εταιρίας συνθετών το 1947, γενικός διευθυντής και πρόεδρος από το 1950 έως το 1952 της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Το έργο του

Αδέλφωσε την ποίηση με τη μουσική, μελοποίησε ποιητές κάνοντας τη μουσική του να αποκτήσει περιεχόμενο, προκειμένου να υπηρετήσει καλύτερα την εποχή του και τον τόπο του. Συνδέθηκε με το κίνημα του δημοτικισμού, αλλά και με προσωπικότητες όπως ο Κωστής Παλαμάς, ο Άγγελος Σικελιανός και ο Νίκος Καζαντζάκης. Ήταν υπέρμαχος μιας εθνικής μουσικής «βασισμένης από τη μια μεριά στη μουσική των αγνών μας τραγουδιών μα και στολισμένης από την άλλη με όλα τα τεχνικά μέσα που μας χάρισεν η αδιάκοπη εργασία των προοδευμένων στη μουσική λαών και πρώτα πρώτα των Γερμανών, Γάλλων, Ρώσων και Νορβηγών».

Στη μουσική του ενσωμάτωσε πολλά βαγκνερικά στοιχεία, όπως την ατέρμονη μελωδία και τα εξαγγελτικά μοτίβα, αλλά και κλίμακες του δημοτικού τραγουδιού και περιφρονούσε τους Επτανήσιους μουσικούς τους οποίους αποκαλούσε «Ιταλούς». Τα έργα του παίχτηκαν και εξακολουθούν, στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και την Αμερική. Ίδρυσε την Ένωση Ελλήνων Μουσουργών το 1931 και την έδρα Μουσικής στην Ακαδημία Αθηνών και το 1945 ήταν ο πρώτος που την κατέλαβε.

Μουσικά έργα

Συνέθεσε πάνω από 220 έργα, τα οποία περιλαμβάνουν ποικιλία ειδών, ανάμεσά τους πέντε όπερες, τρεις συμφωνίες, συμφωνικά ποιήματα, ένα κοντσέρτο για πιάνο, ένα «κοντσερτάκι» για βιολί, κύκλους τραγουδιών για φωνή και ορχήστρα και για φωνή και πιάνο, έργα για πιάνο, μουσική δωματίου, χορωδιακά. Έγραψε επίσης έργα για παιδιά, χορωδιακά, έργα για πιάνο, καθώς και μουσικοπαιδαγωγικά βιβλία, δημιούργησε δικό του μελοδραματικό θίασο, συνεισέφερε στην ίδρυση της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, έγραψε κριτικές και άρθρα σε εφημερίδες και αγωνίστηκε με σθένος για τα δικαιώματα των μουσικών.

Έγραψε πολλά διδακτικά και παιδαγωγικά έργα για τη μουσική καθώς και τα απομνημονεύματά του με τίτλο

  • "Η ζωή μου και η τέχνη μου", την περίοδο 1944-45.
  • "Δαχτυλίδι της Μάνας"

Πιθανόν το κορυφαίο μουσικοδραματικό έργο του, γράφτηκε το 1917 και το 1939 έγινε η επεξεργασία του. Ο συνθέτης το ονομάζει μουσικόδραμα σε τρία μέρη και είναι εμπνευσμένο από το ομώνυμο δράμα του Γιάννη Καμπύση, ενώ το λιμπρέτο έγραψε ο ποιητής Γιώργος Στεφόπουλος που υπογράφει ως Άγνης Ορφικός. Η υπόθεση του διαδραματίζεται τη νύχτα της παραμονής των Χριστουγέννων σε ένα χωριό της Θεσσαλίας και κεντρικό πρόσωπο του έργου είναι ο Γιαννάκης ο φιλάσθενος και ονειροπόλος τραγουδιστής. Αφορμή για την πλοκή του μύθου είναι το προγονικό δαχτυλίδι της μάνας του Γιαννάκη το οποίο συνδέεται με έναν θρύλο. Στο έργο είναι πολύ έντονο το δημοτικό στοιχείο, ενώ η μεγαλοφυΐα του δημιουργού φαίνεται στην αρμονική σύζευξη της Χριστιανικής παράδοσης με τους αρχαίους ελληνικούς μύθους, αλλά και στην υπέροχη αλληλουχία ανάμεσα στην συμφωνική μουσική, την βυζαντινή μουσική και το δημοτικό τραγούδι.

Μελοδράματα

  • "Ο πρωτομάστορας" περίοδος 1915-1919, με βάση το λαϊκό θρύλο του γεφυριού της Άρτας,
  • "Η Ανατολή" περίοδος 1945-1948,
  • "Το δαχτυλίδι της μάνας" με βάση το ομώνυμο έργο του Καμπύση το 1947,
  • "Τα ξωτικά νερά" το 1962,
  • "Κωνσταντίνος Παλαιολόγος",
  • "Ρωμέικη σουίτα",
  • "Συμφωνία της λεβεντιάς",
  • "Μηνάς Ρέμπελος".

Διακρίσεις

Το 1919 τιμήθηκε με το Εθνικό Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών επίσης με πολλά άλλα ελληνικά και ξένα παράσημα. Το 1945 εκλέχτηκε ακαδημαϊκός.

Αφιερωμένο στη μνήμη του είναι το ετήσιο φεστιβάλ μουσικής «Μανώλης Καλομοίρης» που διεξάγεται στη Σάμο με αφιέρωμα στη ζωή και την τέχνη του πατέρα της Ελληνικής Εθνικής Μουσικής Σχολής και οραματιστή του Φεστιβάλ, στη διάρκεια του οποίου παρουσιάζεται η ζωή και το έργο του μέσα από κείμενα, οπτικά ντοκουμέντα και τη μουσική του.

Εξωτερικές συνδέσεις


Εικόνα:Lp-stamp-line.gif
LivePedia.gr :: Η Ελληνική Ελεύθερη Εγκυκλοπαίδεια



H LivePedia.gr είναι μια ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια που αναπτύσσεται χάρη στην εθελοντική προσπάθεια των χρηστών της.
Όλοι μπορούν να δημιουργήσουν νέα λήμματα ή να βελτιώσουν και να διορθώσουν λήμματα που ήδη υπάρχουν.

Ακολουθήστε τη LivePedia.gr στο Twitter


Προσωπικά εργαλεία
LivePedia στο iPhone
Χορηγός Φιλοξενίας Διακομιστή
*σημείωση
  • Εάν παρατηρήσετε κάποια διαφήμιση που δεν ταιριάζει εδώ, παρακαλούμε σημειώστε τη διεύθυνση στην οποία οδηγεί και ενημερώστε μας με email στο livepedia@gmail.com.