Νείλος

Από την Live-Pedia.gr

Ποταμός της Β.Α. Αφρικής, μήκους 6.700 χιλιομέτρων. Ο Νείλος αρχίζει απ' τον ποταμό Καζούμο που ο κάτω ρους του ονομάζεται Καγκέρα και χύνεται στη λίμνη Βικτώρια. Απ' τη λίμνη αυτή ξεκινά ο Νείλος προς τα βόρεια. Περνάει μέσα και απ' τη λίμνη Αλβέρτου κι απ' τις κοιλάδες του ανατολικού Σουδάν. Απ' τη στιγμή που εξέρχεται απ' τη λίμνη Νο ονομάζεται Λευκός Νείλος. Στο Χαρτούμ ενώνεται με το Γαλάζιο Νείλο και σχηματίζει το μεγάλο Νείλο που, αφού ενωθεί με τον ποταμό Ατμπάρα, εκβάλλει στη Μεσόγειο, αφού διανύσει 2.700 χιλιόμετρα, μέσα στην έρημο.

Ο Νείλος είναι ο μόνος απ' τα ποτάμια της Μεσογείου, που πλημμυρίζει το καλοκαίρι. Στις αρχές του Ιουνίου αρχίζει η πράσινη πλημμύρα, ενώ στη συνέχεια τα νερά του ποταμού γίνονται κόκκινα.

Μείωση της πλημμύρας γίνεται το χειμώνα, που τα νερά παίρνουν το χρώμα της λάσπης. Ο Νείλος πλημμυρίζει μεγάλες εκτάσεις που τις καλύπτει με παχύ στρώμα εύφορης λάσπης. Είναι πραγματική πηγή ζωής για την Αίγυπτο. Η λάσπη του Νείλου οφείλεται στα ορμητικά νερά του Λευκού Νείλου, που διαβρώνουν τους ηφαιστειογενείς βράχους και παρασύρουν γόνιμο χώμα. Το πράσινο κύμα είναι φαινόμενο που δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμα. Ίσως οφείλεται σε μικροσκοπικά φύκια.

Σ' όλο σχεδόν το μήκος του Νείλου έχουν κατασκευαστεί διάφορα αρδευτικά έργα. Διάφοροι φράκτες για την ανύψωση της στάθμης του νερού, δεξαμενές και τέλος στο Ασσουάν έχει κατασκευαστεί φράγμα, που έλυσε το αρδευτικό πρόβλημα της αιγυπτιακής ερήμου και το ενεργειακό της Αιγύπτου. Ο Νείλος στο μεγαλύτερο τμήμα του είναι πλωτός, ενώ στην Αίγυπτο η ναυσιπλοΐα είναι πολύ πυκνή.

Ιστορία

Ο Νείλος, αν κι ήταν γνωστός απ' την αρχαιότητα, παράμεινε ανεξερεύνητος στις πηγές του ως το 19ο αιώνα. Στην αρχαιότητα οι Αιγύπτιοι τον λάτρευαν σαν Θεό και τ' όνομά του ήταν Χάπι. Μολονότι ήταν παράλογο, οι Αιγύπτιοι νόμιζαν ότι ο Νείλος πήγαζε από ένα σημείο νοτιότερα του νησιού Ελεφαντίνη, που εκεί, κατά το μύθο, κατοικούσε ο Θεός, αν κι έβλεπαν ότι τα νερά έρχονταν από πολύ μακρύτερα. Ο Νείλος, αν και τα νερά του δεν είχαν τότε αξιοποιηθεί όσο τώρα, ήταν μοναδική πηγή ζωής για την αρχαία Αίγυπτο και σημαντικός συντελεστής για την ανάπτυξη του αιγυπτιακού πολιτισμού.

Αρχική Ονομασία

Όπως αναφέρει ρητά ο Απολλώνιος ο Ρόδιος, στα Αργοναυτικά, αρχικά το ελληνικό όνομα του ποταμού Νείλου ήταν Τρίτων, ίσως επειδή είχε τρία στόμια στο Δέλτα του:

1. Πηλούσιον (ή Βουβαστικόν),
2. Σεβυννυτικόν και
3. Κανωβικόν (ή Ναυκράτιον).

Αργότερα, δημιουργήθηκαν και νέα στόμια. Με φυσικό τρόπο (όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος) δημιουργήθηκε το Τανιτικόν και το Μενδήσιον. Επίσης, κατασκευάσθηκαν τεχνητά το Βολβιτιανόν (ή Σαϊτικόν) και το Βουκολικόν (ή ?Φατνικόν).

Κατόπιν τούτων το όνομα Τρίτων έχασε την σημασία του και ξεχάστηκε. Αργότερα, (στην Μυκηναίκή εποχή) ο Νείλος ονομαζόταν στην Ελλάδα από τους Αχαιούς "Αίγυπτος ποταμός".

Εξ αιτίας του γεγονότος ότι, μεταγενέστερα, οι Έλληνες διαχώρισαν την Αίγυπτο από την Λιβύη η ονομασία "Τρίτων" παρέμεινε στην Λιβύη, αρχικά χωρίς ταυτοποίηση, και τελικά δόθηκε, αυθαίρετα, σε έναν ξεροπόταμο πλησίον της Τύνιδας.

Αντίστοιχα η λίμνη Τριτωνίδα ήταν προφανώς η περίφημη τεχνητή λίμνη Μοίρις ομοίως η ονομασία της δόθηκε αργότερα σε περιστασιακή λίμνη στην περιοχή της Τύνιδας.