Ξενοφών

Από την Live-Pedia.gr

Αρχαίος Έλληνας Ιστορικός, συγγραφέας και φιλόσοφος (441 -355 π.Χ.). Γεννήθηκε στην Αθήνα, πιθανόν το 431 π.Χ. και πέθανε στην Κόρινθο το 355 π.Χ. Πατέρας του ήταν ο Γρύλλος και μητέρα του η Διοδώρα.

Φαίνεται πως η οικογένειά του ήταν πλούσια, στην τάξη των ιππέων, κι ο Ξενοφώντας έγινε στα νεανικά του χρόνια μαθητής του Σωκράτη.

Ο Διογένης ο Λαέρτιος λέει πως σ' ένα στενό δρόμο, συνάντησε ο Σωκράτης τον Ξενοφώντα κι αφού τον εμπόδισε με το ραβδί του να περάσει, τον ρώτησε που οι άνθρωποι γίνονται καλοί και αγαθοί. Εκείνος δε μπόρεσε να απαντήσει κι ο Σωκράτης του είπε: " Έπου και μάνθανε", δηλαδή ακολούθησέ με και θα μάθεις. Έτσι ο Ξενοφώντας από τότε γίνηκε μαθητής του. Δεν μπόρεσε όμως να καταλάβει τη φιλοσοφία του Σωκράτη και ασχολείτο περισσότερο με τον αθλητισμό.

Το 401 π.Χ. τον κάλεσε ο φίλος του Πρόξενος ο Βοιωτός στις Σάρδεις, όπου βρισκόταν, για να πάρει μέρος με το στρατό του Κύρου εναντίον του Αρταξέρξη Β'. Έτσι πήγε στην Ασία κι ακολούθησε το στράτευμα του Κύρου, κάνοντας μια πορεία την "Ανάβαση", όπως είναι γνωστή στην ιστορία.

Στη μάχη που έγινε στα Κούναξα, ο Κύρος σκοτώθηκε κι ο Τισσαφέρνης με δόλο θανάτωσε τους Έλληνες στρατηγούς. Τότε οι μισθοφόροι τον έκαναν στρατηγό τους κι αυτός απ' τις κορυφές της Αρμενίας και τη γη της Τραπεζούντας τους οδήγησε στο Βυζάντιο. Από εκεί τους πήγε στη Θράκη και τους έδωσε στο βασιλιά Σκύθη. Επειδή εκείνος δεν κράτησε τη συμφωνία, τους έφερε στην Πέργαμο και τους έδωσε στο Θίβρωνα που ήταν αρχηγός των Σπαρτιατών και πολεμούσε εναντίον του Τισσαφέρνη και του Φαρνάβαζου. Ο Ξενοφώντας συμπαθούσε τους Σπαρτιάτες, επειδή πολεμούσαν να ελευθερώσουν τους Έλληνες της Μικράς Ασίας από τη δουλεία των Περσών, για αυτό παραχώρησε τους στρατιώτες με μισθό στους Λακεδαιμόνιους. Όταν ήρθε στη Βοιωτία με τον Αγησίλαο, πολέμησε με τους Σπαρτιάτες εναντίον των Θηβαίων συμμάχων των Αθηναίων.

Έτσι οι Αθηναίοι τον εξόρισαν και του πήραν ολόκληρη την περιουσία. Οι Σπαρτιάτες όμως του έδωσαν περισσότερα απ' αυτά που έχασε. Του δώρισαν ένα μεγάλο κτήμα στη Σκιλλούντα, μια ώρα μακριά από την Ολυμπία, όπου ο Ξενοφώντας έχτισε τέμενος και ιερό ναό στην Εφέσια Άρτεμη.

Εκεί ζούσε από το 394 π.Χ. με τη γυναίκα του Φιλησία και τα παιδιά του Γρύλλο και Διόδωρο, τους Διόσκουρους όπως τους έλεγαν. Ύστερα από είκοσι χρόνια, οι Ηλείοι του πήραν το κτήμα και τον ανάγκασαν να φύγει για την Κόρινθο. Οι Αθηναίοι ψήφισαν την κατάργηση της εξορίας του και τα δύο του παιδιά πολέμησαν στην μάχη της Μαντινείας.

Ο Ξενοφώντας γέρος πέθανε στην Κόρινθο το 335 π.Χ., χωρίς ποτέ να γυρίσει στην Αθήνα.

Τα έργα του, που τα έγραψε στη Σκιλλούντα, είναι ιστορικά, φιλοσοφικά και διδακτικά. Τα ιστορικά είναι: "Κύρου Ανάβασις", "Ελληνικά", "Αγησίλαος", τα φιλοσοφικά: "Απολογία Σωκράτους", "Συμπόσιον", "Απομνημονεύματα", "Ιέρων ή τυραννικός", "Οικονομικός" και τα διδακτικά: "Αθηναίων πολιτεία", "Λακεδαιμονίων πολιτεία", "Ιππαρχικός", "Πόρος ή περί προσόδων", "Περί ιππικής", "Κύρου Παιδεία", "Οικονομικός".

Τα έργα του παραμένουν με τη μεγάλη τους αξία κι οι ιστορικές του περιγραφές παρουσιασμένες με την ομορφιά του λόγου γίνονται πιο έντονες, πιο υποβλητικές.