Προβηγκία

Από την Live-Pedia.gr

Αρχαία επαρχία της Γαλλίας, που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας και ορίζεται προς Α από το Πεδεμόντιο, προς Ν από τον κόλπο της Λιόν, προς Δ από τη Λαντγκντόκ και προς Β από το Δελφινάτο. Ήταν διαιρεμένη στην Άνω Προβηγκία, που περιλάμβανε τις περιφέρειες Καστελάν, Φορκαλκέ, Σιστερόν και Ντιν, και στην Κάτω Προβηγκία, που περιλάμβανε τις περιφέρειες Εξ, Αρλ, Μασσαλία, Μπρινιόλ, Γκρας, Ντραγκινιάν, Τουλόν και Ιέρ. Σήμερα διαιρείται στους νομούς Μπους-ντι-Ρον, Βαρ, Κάτω Άλπεων και περιλαμβάνει τμήματα των νομών Βοκλίζ, Ντρομ και Παραθαλάσσιων Άλπεων. Διαρρέεται από το Ροδανό ποταμό και τον παραπόταμό του Ντιράνς και από τους Βαρ και Αρζάν, που εκβάλλουν όλοι στη Μεσόγειο. Το κλίμα της είναι μεσογειακό, μολονότι στο εσωτερικό της κυμαίνεται ανάλογα με την περιοχή. Από οικονομική άποψη σημαντική θέση κατέχουν η γεωργία, η κτηνοτροφία, η βιομηχανία, που κυρίως είναι συγκεντρωμένη στη Μασσαλία και στις άλλες μεγάλες πόλεις (Νίκαια, Τουλόν, Αβινιόν, Αρλ, Εξ-αν-Προβάνς) και κυρίως ο τουρισμός, που είναι εξαιρετικά αναπτυγμένος στην Κυανή Ακτή. Εκεί βρίσκονται οι Κάνες (70.000 κάτ.), κέντρο παραθερισμού, πόλη γνωστή για το μεγάλο κινηματογραφικό της φεστιβάλ. Ονομαστή επίσης λουτρόπολη στην Κυανή Ακτή είναι και το Σεν Τροπέ.

Ιστορία

Πρώτοι γνωστοί κάτοικοι της Π. ήταν οι Λίγυες, που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή κοντά στη Μεσόγειο, αφού έδιωξαν τους Ίβηρες πέρα από το Ροδανό. Άλλα κελτικά και γαλατικά φύλα εγκαταστάθηκαν επίσης εκεί, καθώς και οι Φοίνικες, που ίδρυσαν εμπορικά κέντρα. ιδιαίτερα κοντά στη Μασσαλία, περίπου το 600 π.Χ., οι Φωκαείς ίδρυσαν τη Μασσαλία και άλλοι Έλληνες αποικίες, όπως την Αντίπολη, τη Νίκαια, την Αθηνόπολη κ.λ.π. Το 125 π.Χ. οι Ρωμαίοι έγιναν οριστικά κύριοι της Π., στην οποία έδωσαν το όνομα Gallia Τransalpina ή Gallia Ρrονincia ή απλώς Ρrονence = Προβηγκία. Από εδώ ο Ιούλιος Καίσαρας θέλησε να κατακτήσει ολόκληρη τη Γαλλία. Αργότερα, στα χρόνια μ.Χ., η περιοχή έγινε θέατρο μετανάστευσης πολλών λαών, όπως οι Βησιγότθοι με το Θεοδώριχο τον Α΄ (415), οι Βουργούνδιοι (486), οι Φράγκοι (536), οι Λομβαρδοί και κατά τους 7ο και 8ο αιώνες οι Σαρακηνοί. Μετά το θάνατο του Καρλομάγνου η Π. περιήλθε στο Λοθάριο και κατόπι κυβερνήθηκε από ποικίλα στέμματα μέχρις ότου το 1481 ο Κάρολος ο Δ΄, κόμης της Ανδεγαβίας, κληροδότησε την Π. στο Λουδοβίκο ΙΑ΄, οπότε έγινε επαρχία του γαλλικού βασιλείου, με κάποια όμως αυτοδιοίκηση. Μετά τη Γαλλική Επανάσταση (1789) αφομοιώθηκε διοικητικά με την υπόλοιπη Γαλλία.

Λογοτεχνία

Η προβηγκιανή λογοτεχνία αναπτύχθηκε πολύ κατά τους 10ο μέχρι 13ο αι. Τα αρχαιότερα λογοτεχνικά κείμενα είναι ποιήματα τροβαδούρων με θρησκευτικό και ηθικό περιεχόμενο. Επίσης, αναπτύχθηκαν τραγούδια με ερωτικό, πολεμικό, ποιμενικό κ.λ.π. περιεχόμενο. Εκπρόσωποι της ποίησης αυτής είναι οι Μπερνάρ ντε Βαντατούρ, Ζοφρέ Ριντέλ, Αρνό ντε Μαρέιγ, Πιέρ Βιντάλ, Γκιρό Ρικιέ, Σαβαρίκ ντε Μολεόν κ.ά. Στην εποχή αυτή ανήκει και το θαυμάσιο μυθιστόρημα "Φλαμένκα", άγνωστου συγγραφέα. Άλλα σπουδαία λογοτεχνικά έργα είναι η "Ερωτική Σύνοψη" του Μαφρέ Ερμανγκό ντε Μπεζιέρ (1288), "Τα Χριστούγεννα του Σαμπολί" του Εξουά Κλαντ Μπριίς (17ος αι.). Αργότερα εμφανίστηκε η κίνηση των Φελιμπρίζ, με σκοπό την κάθαρση της γλώσσας της Π. από τις άλλες διαλέκτους και την επαναχρησιμοποίησή της στη λογοτεχνία. Σπουδαίος εκπρόσωπος των Φελιμπρίζ είναι ο ποιητής Μιστράλ Φρεντερίκ (1854).

LivePedia.gr