Πτηνά

Από την Live-Pedia.gr

Οργανισμοί
ΖΩΑ
Α. Χορδωτά Θηλαστικά Πτηνά Ερπετά Αμφίβια Οστεΐχθυες Χονδρίχθυες Β. Σκώληκες Γ. Αρθρόποδα Καρκινοειδή Έντομα Δ. Μαλάκια Γαστερόποδα Κεφαλόποδα Ε. Κοιλεντερόζωα Σπογγώδη Ανθόζωα
ΦΥΤΑ
Α. Φανερόγαμα 1. Δικοτυλήδονα Χωριστοπέταλα Συμπέταλλα Απέταλλα 2. Μονοκοτυλήδονα 3. Γυμνόσπερμα Β. Κρυπτόγαμα Πτεριδόφυτα Βρυόφυτα Φύκη
ΑΛΛΑ
ΜΥΚΗΤΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΙΟΙ

Είναι τάξη των σπονδυλωτών, που τα μπροστινά άκρα τους έχουν διαμορφωθεί κατά τέτοιο τρόπο, που τους επιτρέπει να πετούν. Είναι διαδεδομένα σ' ολόκληρο τον κόσμο.

Τα πτηνά έχουν προέρθει απ' τα ερπετά, από τα οποία και διαφέρουν, εκτός απ' την εξωτερική εμφάνιση, στο ότι έχουν πιο αναπτυγμένο και τελειοποιημένο το νευρικό τους σύστημα, μεγαλύτερη, αλλά κυρίως ρυθμιζόμενη σωματική θερμοκρασία και τέλος, διαφέρουν και στον τρόπο του πολλαπλασιασμού τους.

Το χαρακτηριστικό γνώρισμα των πτηνών είναι τα φτερά. Τα φτερά τους επιτρέπουν να πετούν, να κρατούν την ισορροπία τους στον αέρα, να προφυλάγονται απ' το κρύο και τη ζέστη, και, τέλος, τα βοηθούν να επιπλέουν μέσα στο νερό.

Οι ρίζες των φτερών είναι μέσα στο δέρμα και σταματούν να μεγαλώνουν όταν αναπτυχθούν τελείως. Τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, τα φτερά των πτηνών πέφτουν και ξαναφυτρώνουν άλλα. Αυτό ονομάζεται πτερόρροια. Χαρακτηριστικό είναι ότι το πτηνό χάνει ταυτόχρονα τον ίδιο αριθμό φτερών και απ' τις δύο φτερούγες του, ώστε να μπορεί να κρατά την ισορροπία του στον αέρα. Υπάρχουν και ορισμένα είδη, όπως οι πάπιες και οι πιγκουίνοι, που σ' αυτό η πτερόρροια είναι ολική. Έτσι, το πτηνό δεν, μπορεί να πετάξει για δύο-τρεις εβδομάδες, μέχρι να φυτρώσουν πάλι τα φτερά.

Τα φτερά αποτελούνται απ' τον κάλαμο, δηλαδή απ' το γυμνό μέρος και τη ράχη. Στη ράχη βγαίνουν δεξιά κι αριστερά μύστακες, που ενώνονται μεταξύ τους και αποτελούν το γένειο. Οι νεοσσοί είναι σκεπασμένοι με πούπουλα, που είναι πιο μαλακά από τα φτερά. Τα παραδείσια πουλιά έχουν στο κεφάλι τους κοσμητικά φτερά.

Τα πτηνά, όταν θέλουν να απογειωθούν, χτυπούν τις φτερούγες τους μ' ένα δυνατό χτύπημα.

Στην πτήση υπάρχουν τρεις τρόποι τεχνικής:

• Το πτηνό χτυπά συνέχεια τις φτερούγες του και αυτή είναι η λεγόμενη προωθητική πτήση,

• η ολισθαίνουσα, που το πτηνό αφήνεται, με τις φτερούγες του ανοιχτές, να παρασύρεται απ' τον άνεμο και

• η μεικτή πτήση, που είναι συνδυασμός της πρώτης και της δεύτερης.

Όσα πτηνά πετούν ψηλά έχουν μεγαλύτερες φτερούγες. Τα πτηνά της ξηράς, που πετούν με ολισθαίνουσα πτήση, είναι κυρίως τ' αρπακτικά, όπως το γεράκι, ο αετός, ο γύπας κ.ά. Απ' τα θαλασσινά είναι η φρεγάτα, ο γλάρος, ο πουρφίνος κ.ά. Τα περισσότερα είδη πτηνών πετούν με την προωθητική πτήση, δηλαδή κουνώντας συνέχεια τις φτερούγες τους. Τέλος, όσα πτηνά πετούν με τον τρίτο τρόπο, χτυπούν πρώτα τις φτερούγες τους μερικές φορές και μετά πετούν με ολισθαίνουσα πτήση.

Ο τρόπος απογείωσης και προσγείωσης εξαρτάται απ' το μέρος όπου ζει το πτηνό. Σε ορισμένα είδη, η απογείωση γίνεται μ' ένα πήδημα. Τα υδρόβια σπρώχνουν το νερό με τα πόδια τους πρώτα και μετά πετάνε. Η προσγείωση είναι πιο δύσκολη, γιατί τα πτηνά πρέπει να κατευθυνθούν με ακρίβεια προς ένα ορισμένο σημείο. Τα πτηνά προσγειώνονται πάντα αντίθετα προς τον άνεμο.

Ο σκελετός των πτηνών είναι ελαφρύτερος απ' όλα τα σπονδυλωτά, γιατί τα περισσότερα κοίλα κόκαλα δεν έχουν μυελό. Τα μικρά κόκαλα είναι κολλημένα μεταξύ τους κι έτσι περιορίζονται οι βαριές αρθρώσεις. Εξειδικευμένο κόκαλο στα πτηνά είναι το στέρνο. Το στέρνο έχει στη μέση ένα μεγάλο κόκαλο, σαν καρίνα πλοίου, τη λεγόμενη τρόπιδα. Το μόνο ευλύγιστο μέρος του σκελετού είναι ο λαιμός.

Τα πτηνά αναπνέουν με πνεύμονες, όπως και τα θηλαστικά. Όταν το πτηνό εισπνέει, εκτός απ' τους πνεύμονες γεμίζει με αέρα και τις κοιλότητες των οστών καθώς και τους αεροφόρους σάκους. Οι σάκοι αυτοί βρίσκονται σε διάφορα μέρη του σώματος κάτω απ' το δέρμα και συνδέονται με τους πνεύμονες με λεπτούς σωλήνες. Έτσι, τα πτηνά γίνονται ελαφρύτερα, πράγμα που τα βοηθά στην πτήση και στο να επιπλέουν στο νερό. Στα ωδικά πτηνά, οι αεροφόροι σάκοι χρησιμεύουν για να βγάζουν ψηλές νότες.

Πολλά απ' τα πτηνά τρώνε συνέχεια και μπορούν να καταβροχθίσουν τροφή περισσότερη απ' το βάρος τους. Την τροφή τους τα πτηνά την καταπίνουν αμάσητη. Η πέψη διαρκεί 2 ώρες περίπου και γίνεται με τη βοήθεια γαστρικών υγρών και με χαλικάκια, που υπάρχουν πάντα στο στομάχι τους.

Η καρδιά των πτηνών έχει τέσσερα χωρίσματα, όπως και των θηλαστικών και χτυπάει γρηγορότερα. Η θερμοκρασία των πτηνών είναι μεγαλύτερη απ' τη θερμοκρασία του ανθρώπου και κυμαίνεται στους 40-41° C.

Το ράμφος χρησιμεύει στα πτηνά για να παίρνουν την τροφή τους, να κατασκευάζουν τη φωλιά τους, μα και να αμύνονται. Τα πόδια τους είναι σκεπασμένα με λέπια. Τα δάχτυλά τους είναι πάντα τέσσερα κι έχουν νύχια. Ένα απ' τα δάχτυλά τους κατευθύνεται προς τα πίσω. Έτσι τα πτηνά μπορούν να περπατούν και να αναρριχούνται.

Στην αρχή της άνοιξης τα πτηνά ετοιμάζονται για την αναπαραγωγή τους. Το αρσενικό, με διάφορους τρόπους, προσελκύει το θηλυκό και μόλις ζευγαρώσουν φροντίζουν για το χτίσιμο της φωλιάς τους.

Τη φωλιά τη φτιάχνει είτε μόνο το αρσενικό είτε μόνο το θηλυκό ή και τα δύο μαζί. Μεταφέροντας τα υλικά, που είναι ξύλα, χόρτα, λάσπη κλπ., αρχίζουν το χτίσιμο. Όταν η φωλιά πάρει το σχήμα της, τότε στρώνεται εσωτερικά με πιο μαλακά χόρτα ή πούπουλα. Μόλις τελειώσει το χτίσιμο της φωλιάς, το θηλυκό αρχίζει να γεννάει τ' αβγά. Έπειτα, πότε το θηλυκό και πότε το αρσενικό, αρχίζουν το κλώσσημα των αβγών. Αυτό ονομάζεται επώαση. Έπειτα από μερικές μέρες, ανάλογα με το είδος του πτηνού, βγαίνει απ' το αυγό το μικρό πτηνό, που λέγεται νεοσσός. Αυτό λέγεται εκκόλαψη.

Όλα τα πτηνά επιβλέπουν και προφυλάσσουν τους νεοσσούς, ώσπου να βγάλουν φτερά. Πολλά πτηνά δίνουν την τροφή στα μικρά, αφού πρώτα τη μισοχωνέψουν. Άλλα πάλι τη δίνουν όπως τη βρίσκουν, δηλαδή σκουλήκια και διάφορα έντομα.