Σικελία

Από την Live-Pedia.gr

Νήσος της Ιταλίας, το μεγαλύτερο της Μεσογείου. Έχει έκταση 25.426 τετρ. χλμ. και πληθυσμό 4.990.000 περίπου κατ.. Χωρίζεται από την ηπειρωτική Ιταλία με τον πορθμό της Μεσσήνης (4 χλμ. πλάτος).

Πίνακας περιεχομένων 1 Μορφολογία 2 Κλίμα 3 Οικονομία 4 Πόλεις 5 Νησίδες 6 Ιστορία 7 Τέχνη 8 Νεώτερη Ιστορία

Μορφολογία

Η Σικελία έχει τριγωνικό σχήμα κι είναι νησί κύρια ορεινό. Οι λίγες πεδινές εκτάσεις της βρίσκονται στην παράκτια ζώνη.

Στο Β. τμήμα του νησιού εκτείνεται μία ορεινή οροσειρά (Πελοριτάνι 1287 μ., Καρόνιε 1847 μ. και Μαντόνιε 1979 μ.). Μια χαμηλή περιοχή στη μέση διαιρεί το νησί σε δύο τμήματα: το ανατολικό και το δυτικό. Στο δυτικό βρίσκεται το ηφαίστειο της Αίτνας, που είναι το ψηλότερο της Ευρώπης (3.274 μ.).

Σε διάφορες θέσεις εκτείνονται εύφορες πεδιάδες, όπως η Κόνκα ντ' Όρο, γύρω από το Παλέρμο και την Κατάνη.

Στο βόρειο τμήμα υπάρχει η απότομη οροσειρά, τα Νευρώδη όρη, που συνεχίζονται προς Α. μέχρι τη Μεσσήνη. Στο νότιο τμήμα του νησιού κυριότερα όρη είναι τα Υβλαία. Στα ΒΔ. βρίσκονται οι κοιλάδες της Μαρσάλας και του Τράπανι, στα Β. του Παρτίνικο και του Παλέρμου, που είναι περίφημες για τη γονιμότητα του εδάφους τους.

Η Σικελία έχει πολλούς ποταμούς, που οι κυριότεροι είναι: προς Β. ο Φέντο, που εκβάλλει στον κόλπο του Καστελλαμάρε και ο Γκράντε, προς Α. ο Σίμεπο και Ντιττάινο, που εκβάλλουν προς Ν. της Κατάνης και προς Ν. ο Σάλσο και ο Πλάτανι.

Προς τα νοτιοανατολικά του νησιού υπάρχει η λιμνοθάλασσα Λεντίνι, που αποτελεί και τη μοναδική λίμνη του.

Κλίμα

Το κλίμα της Σ. είναι μεσογειακό και η μέση θερμοκρασία είναι 11 - 15 βαθμοί Κελσίου. Συχνές βροχές πέφτουν κύρια κατά το Δεκέμβρη, χωρίς όμως να παρουσιάζεται κρύο. Το καλοκαίρι επίσης δεν παρουσιάζει μεγάλες θερμοκρασίες, εκτός αν πνέει ο Σιρόκος, που έρχεται απ' την Αφρική, οπότε η θερμοκρασία ανεβαίνει περισσότερο. Στα πεδινά μέρη το χιόνι πέφτει πολύ σπάνια και μόνο η κορυφή της Αίτνας σκεπάζεται από αυτό καθώς και μερικά άλλα όρη, που διατηρούν χιόνι για μερικούς μήνες.

Το εσωτερικό του νησιού δεν έχει δέντρα, ενώ το Β. και Α. τμήμα παρουσιάζει πλούσια βλάστηση. Τα δάση καλύπτουν μόνο τα 4% του εδάφους.

Οικονομία

Η οικονομία του νησιού στηρίζεται στη γεωργία. Στα Β. και Α. καλλιεργούνται τα εσπεριδοειδή που τα 9:10 από αυτά αποτελούν τα λεμόνια, χαρακτηριστική καλλιέργεια του νησιού.

Στο εσωτερικό και στο νότο καλλιεργούνται αμπέλια, ελαιόδεντρα, σιτάρι και αμύγδαλα. Στο εσωτερικό επίσης βρίσκονται ορυχεία θείου με μεγάλη παραγωγή. Ορυκτό πλούτο επίσης αποτελεί το πετρέλαιο και τα φυσικά αέρια. Τα ευφορότερα τμήματα της Σικελίας είναι η κοιλάδα του Παλέρμου και της Κατάνης.

Πόλεις

Η Σικελία περιλαμβάνει τις πόλεις: Παλέρμο: Πρωτεύουσα του νησιού, η μεγαλύτερη (600.000 περίπου κατ.) και ωραιότερη πόλη του. Η σύγχρονη πόλη περιβάλλει το παλιό κέντρο. Πάνω απ' την πόλη υψώνεται το όρος Πελεγκρίνο και γύρω της εκτείνεται η πεδιάδα Κόνκα ντ' Όρο.

Κατάνη: (350.000 περίπου κατ.). Εκτείνεται στους πρόποδες της Αίτνας. Το 1669 καταστράφηκε από έκρηξη του ηφαιστείου και το 1693 από σεισμό. Ανοικοδομήθηκε το 18ο αιώνα.

Μεσσήνη: (280.000 περίπου κατ.). Βρίσκεται στο Β. άκρο του στενού της Μεσσήνης.

Ταορμίνα. Βρίσκεται νοτιότερα από τη Μεσσήνη κι αποτελεί σημαντικό κέντρο τουρισμού, εξαιτίας του κλίματος, του μαγευτικού τοπίου και των ελληνορωμαϊκών ερειπίων.

Συρακούσες: Βρίσκεται στα Ν. του νησιού κι έχει 130.000 περίπου κατ..

Ραγκούζα: (60.000 περίπου κάτ.). Βρίσκεται στα Ν. του νησιού, σε περιοχή πετρελαιοφόρα.

Μαρσάλα: Βρίσκεται στο δυτικό άκρο κι είναι πασίγνωστη για τα κρασιά της. Σ' αυτή τη θέση έκανε την απόβαση ο Γαριβάλδης στο 1860.

Τραπάνι: Βρίσκεται στο Β. άκρο της Δ. ακτής. Έχει λιμάνι που εξυπηρετεί τις τοπικές βιομηχανίες. Οι κάτοικοι ανέρχονται σε 75.000 περίπου.

Καλτανισέτα: Έχει 70.000 περίπου κατ. και βρίσκεται στο κέντρο της Σικελίας. Είναι κέντρο παραγωγής θείου.

Νησίδες

Νησίδες: Υπάρχουν επίσης πολλά μικρά νησιά γύρω απ' τη Σικελία, που διοικητικά ανήκουν σ' αυτή. Τέτοια, στα Β. της Σικελίας είναι: Ούσικα: Βρίσκεται σε απόσταση 50 χλμ. απ' τη Σικελία κι έχει γύρω στους 1500 κατ., που ασχολούνται περισσότερο με την αλιεία. Παράγει κρασί, λάδι και σιτάρι.

Νησιά Λίπαρι: Το αρχιπέλαγος των νησιών Λίπαρι (ή νησιά του Αιόλου), αποτελείται από τα νησιά: Στρόμπολι, το βορειότερο νησί του αρχιπελάγους, που σχηματίζεται από ηφαίστειο σε ενέργεια, με ύψος 926 μ.

Βουλκάνο, με 500 κατ.: Ηφαιστειογενές νησί με διάφορα γεωλογικά περίεργα.

Σαλίνα: Νησί ηφαιστειογενές, με μεγάλες αλυκές.

Λίπαρι: Το μεγαλύτερο νησί, από όπου έχει πάρει το όνομά του το αρχιπέλαγος, έχει γύρω στους 8.000 κατ.

Στο θαλάσσιο στενό που χωρίζει τη Σικελία από την Αφρική βρίσκονται επίσης τα νησιά: Παντελερία: Βρίσκεται μεταξύ Σικελίας και Τύνιδας, έχει έκταση 100 τετρ. χλμ. και πληθυσμό γύρω στους 9.000 κατ. Είναι ηφαιστειογενές νησί και συχνά κλονίζεται από σεισμούς. Έχει ωραία δάση, ονομαστά αμπέλια, πορτοκαλιές, αμυγδαλιές, θερμές πηγές κ.ά..

Λαμπιδούσα: Βρίσκεται μεταξύ της Μάλτας και της Τύνιδας κι έχει 3.000 περίπου κατ..</

Ιστορία

Αρχαότεροι κάτοικοι θεωρούνται οι Σικελοί (που είναι ετυμολογικά ταυτόσημοι με τους μυθολογικούς Κύκλωπες), οι Σικανοί και οι Έλυμοι (που ενδεχομένως είναι απόγονοι των Σολύμων της Μικράς Ασίας.

Αργότερα καταφθάνουν οι Φοίνικες και οι Έλληνες.

Ο ιστορικά καταγεγραμμένος αποικισμός του νησιού άρχισε από τον 8ο π.Χ. αιώνα με τους Φοίνικες, που πολύ γρήγορα τους ακολούθησαν οι Έλληνες. Η πρώτη ελληνική αποικία, σύμφωνα με το Θουκυδίδη, υπήρξε η Νάξος, που ιδρύθηκε το 735 από Χαλκιδείς της Εύβοιας. Στη συνέχεια, οι Κορίνθιοι ίδρυσαν τις Συρακούσες, οι Μεγαρείς τα Υβλαία Μέγαρα, οι Κρήτες και οι Ρόδιοι τη Γέλα.

Λίγο αργότερα, οι πόλεις αυτές ίδρυσαν με τη σειρά τους αποικίες και ολόκληρη η νοτιοανατολική πλευρά της Σικελίας περιήλθε στα χέρια των Ελλήνων.

Τέχνη

Η Σικελία, με τους φιλοσόφους της (Γοργίας, Εμπεδοκλής), τους ποιητές της (Θεόκριτος), τους επιστήμονες (Αρχιμήδης) και τα καλλιτεχνικά της δημιουργήματα, συνέβαλε στην ακτινοβολία του ελληνικού πολιτισμού.

Νεώτερη Ιστορία

Στα μέσα του 5ου μ.Χ. αιώνα η Σικελία κατακτήθηκε από τους Βάνδαλους και το 535 μ.Χ. από τα Βυζαντινά στρατεύματα. Από τότε αρχίζει η Βυζαντινή κυριαρχία, που κράτησε τρεις αιώνες. Ακολούθησε η Αραβική κατάκτηση, μεταξύ 827 και 878 μ.Χ.

Από το 1282 μέχρι το 1713 η Σικελία θα παραμείνει κτήση Αραγωνική και κατόπιν Ισπανική. Μετά την επανάσταση του Γαριβάλδη (1860), η Σικελία ενώθηκε με την Ιταλία. Σύμφωνα με το σύνταγμα του 1947, παραχωρήθηκε στο νησί τοπική αυτοδιοίκηση.