Τραυματιολογία

Από την Live-Pedia.gr

Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Κακώσεις από το άθλημα (Τραυματιολογία)

Τα πιο σπουδαία τραύματα που μπορούν να συμβούν σε κάποιον αθλούμενο, ειδικότερα στα οστά και τις αρθρώσεις είναι:

Α) Διάστρεμμα

Είναι το συνηθισμένο στραμπούληγμα και προκαλείται από προσωρινή μετατόπιση των οστών στο σημείο της άρθρωσης (αρθρικές επιφάνειες) με άμεση επαναφορά στην κανονική τους θέση.

Κατά τον τραυματισμό προκαλείται μια προσωρινή μετατόπιση μεταξύ των αρθρικών επιφανειών. Όταν σταματήσει το εξωτερικό ερέθισμα, αυτές ξαναγυρίζουν στη θέση τους. Τα οστά δεν υφίστανται καμιά κάκωση, ενώ ο αρθρικός θύλακας και οι αρθρικοί σύνδεσμοι εξαιτίας των έλξεων και των τάσεων μπορούν να υποστούν κακώσεις μέχρι και θλάση. Ο βαθμός σοβαρότητας του διαστρέμματος μπορεί να υπολογιστεί από το πόσο οι σύνδεσμοι μεταξύ των οστών έχουν μείνει: - ακέραιοι - έχουν υποστεί ρήξη αλλά όχι ολική - έχουν ολική ρήξη.

Ο αστράγαλος (άρθρωση κνήμης - ταρσού), το γόνατο, η ωμοπλάτη, ο καρπός και το μετατάρσιο είναι οι πιο ευπαθείς αρθρώσεις στο διάστρεμμα.

Συμπτώματα:

  • Πόνος: πολύ δυνατός, τοπικός. Τείνει όμως να ελαττωθεί, οφείλεται στον ανώμαλο νευρικό ερεθισμό των αισθητήριων νευρικών ινών.
  • Πρήξιμο: οφείλεται στην αύξηση των υγρών στους ιστούς, σαν επακόλουθο του τραύματος. Η βλάβη που μπορεί να υποστεί η άρθρωση δεν είναι ανάλογη με το μέγεθος του πρηξίματος.
  • Μελάνιασμα του δέρματος: οφείλεται στη ρήξη των αιμοφόρων αγγείων στην περιοχή του τραύματος και στον εμποτισμό των ιστών από αίμα. Λέγεται και εκχύμωση.
  • Μερική αδυναμία κινήσεως: Οι κινήσεις μπορούν να γίνουν, αλλά περιορίζονται από τον πόνο.

Πρώτες βοήθειες:

  • Πάντα με πολύ προσοχή και ηρεμία βγάζουμε τα ενδύματα, τραβώντας τα από την πλευρά που δεν έχει υποστεί κάκωση και μετά από την τραυματισμένη.
  • Βάζουμε κομπρέσες με κρύο νερό ή πάγο (χιόνι στα χειμερινά αθλήματα). Το κρύο νερό από τη μια συστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία και περιορίζει τη ροή του αίματος, από την άλλη επιδρά σαν παυσίπονο και ηρεμιστικό. Για να φέρει αποτελέσματα η θεραπεία του κρύου (κρυοθεραπεία), πρέπει να εφαρμοστεί για ένα χρόνο αρκετά μεγάλο (περίπου 36-48 ώρες). Και το δέσιμο μπορεί να περιορίσει την αιμορραγία.
  • Να ακινητοποιήσουμε την άρθρωση και να ηρεμίσουμε τον τραυματία. Η ακτινογραφία θα δείξει πιθανές θλάσεις αρθρώσεων και θα διευκολύνει την ιατρική παρακολούθηση. Κυρίως όμως θα αποκλείσει κάποιο πιθανό κάταγμα.

Η κοινή γνώμη πιστεύει ότι το διάστρεμμα γιατρεύεται μόνο του. Στην πραγματικότητα, εάν το τραύμα δεν πείραξε τον αρθρικό θύλακα και τους αρθρικούς συνδέσμους, μπορεί να γιατρευτεί χωρίς ειδικές θεραπείες. Αν αυτές οι δομές έχουν υποστεί μια αλλοίωση, η ίαση που ακολουθεί την απλή ανάρρωση είναι επιφανειακή και μπορούμε να έχουμε υποτροπές, δηλ. επανεμφάνιση του διαστρέμματος και για τραύματα μικρότερης έντασης.

Συνεπώς, δεν θα πρέπει να υποβαθμίζουμε ούτε το πιο μικρό διάστρεμμα, αλλά να το θεραπεύουμε με τον πιο κατάλληλο τρόπο και να δίνουμε στην άρθρωση την πλήρη ακεραιότητα.

Σημείωση: Η λήψη παυσίπονων και τοπικών αναισθητικών (νοβοκαΐνη) περιορίζει τα ερεθίσματα που προκαλούν τη διαστολή των περιφερειακών αγγείων και στη συνέχεια το πρήξιμο και την εκχύμωση. Η λήψη τους χρησιμεύει για να περιοριστούν αυτά τα συμπτώματα και ειδικά ο πόνος, αλλά όχι σαν μέσο για να ξαναρχίσουμε τη δραστηριότητα, αυτό θα μπορούσε να επιφέρει κινδύνους πιο μεγάλους. Η φαρμακευτική θεραπεία, η πιο ενδεδειγμένη τελευταία, συνίσταται σε αντιφλεγμονώδη Voltaren ret. tabl. 100 mg 1 x 1 ή Surgam caps 1 x 3 ή Feldene caps 20 mg. και αντιοιδηματικά Brasan 1 x 4 ή Eze tabl. 1 x 4.

Β) Εξάρθρωμα

Είναι η μόνιμη παρεκτόπιση των οστών στο ύψος των αρθρώσεων σαν αποτέλεσμα μιας βίαιης και αφύσικης κίνησης. Στην εξάρθρωση έχουμε πάντα ρήξη του αρθρικού θύλακα και καμιά φορά και των αρθρικών συνδέσμων.

Οι αρθρικές επιφάνειες δεν βρίσκονται σε συνοχή και όταν σταματήσει το εξωτερικό ερέθισμα, δεν είναι σε θέση να επιστρέψουν στην αρχική τους θέση. Τα πιο σοβαρά εξαρθρώματα συμβαίνουν στις μεγαλύτερες αρθρώσεις (ωμοπλάτη ισχίο γόνατο). Είναι πιο συχνά σε άτομα νεαρής ηλικίας και αφορούν τις περισσότερες φορές τα άνω άκρα.

Η σοβαρότητα του εξαρθρώματος εξαρτάται από τις πιθανές επιπλοκές, πράγματι ένα οστό αν φύγει από τη φυσική του θέση, μπορεί να πιέσει αρτηρίες, φλέβες, νεύρα και να έχει σαν συνέπεια μεγάλες κυκλοφοριακές και νευρικές διαταραχές.

Συμπτώματα:

  • Δυνατός πόνος, που γίνεται πιο έντονος αν προσπαθήσουμε να κινήσουμε την άρθρωση που συνοδεύεται από πρήξιμο και εκχύμωση.
  • Παραμόρφωση, η άρθρωση παίρνει μη κανονική μορφή (π.χ. στην εξάρθρωση της ωμοπλάτης αυτή δεν είναι πλέον τόσο στρογγυλοποιημένη, αλλά επίπεδη).
  • Ολική αδυναμία κινήσεως, δεν είναι δυνατή καμιά κίνηση εκούσια ή ακούσια.

Πρώτες Βοήθειες:

  • Η ακτινογραφία επιβεβαιώνει τη διάγνωση που κάναμε, όπως επίσης ότι δεν υπάρχει ταυτόχρονα και κάταγμα.
  • Στην περίπτωση εξαρθρώματος, αν δεν είμαστε γιατροί ή αν δεν έχουμε τα κατάλληλα όργανα, δεν θα πρέπει να προσπαθήσουμε να επαναφέρουμε τις αρθρικές επιφάνειες στην κανονική τους θέση, γιατί υπάρχει κίνδυνος να επιδεινωθεί η θλάση ή να προκαλέσουμε ράγισμα ή κάταγμα των οστών.
  • Στην περίπτωση εξαρθρώματος ενός άνω άκρου, ακινητοποίηση του άκρου και μεταφορά, το ταχύτερο δυνατό, του τραυματία σ' ένα χώρο κατάλληλο για θεραπεία.
  • Στην περίπτωση εξαρθρώματος κάτω άκρου, εκτός από την ακινητοποίηση του άκρου, είναι αναγκαίο η μεταφορά και η μετακίνηση του τραυματία να γίνει με μεγάλη προσοχή.

Να χρησιμοποιηθεί αν είναι δυνατό ένα φορείο και η μεταφορά του στο νοσοκομείο να γίνει με ασθενοφόρο. Όσον αφορά τη φαρμακευτική θεραπεία είναι η ίδια με αυτή του διαστρέμματος με την προσθήκη παυσίπονου (π.χ. Egicalm φακ. 1000 mg 1 x 3 ή Depon 1 x 4 ή Upsalgin tabl. eff. 1 x 4). Τώρα στις περιπτώσεις που το εξάρθρωμα συνοδεύεται με κάταγμα εκτός απ' τα παραπάνω, μπορούμε να αντικαταστήσουμε τα παυσίπονα με μείζονα αναλγητικά όπως: Medamol tabl. 1 x 4 ή Lonarid tαbl. 1 x 4 ή ακόμα Romidon amp. 1 x 2 ή algaphan amp. 1 x 2. Τα παραπάνω αναλγητικά μπορούν να συνοδευτούν και από το ισχυρό αντιφλεγμονώδες παυσίπονο Clotam 200 mg 1 x 2.

Γ) Κάταγμα

Είναι η διακοπή της συνοχής ιστού, δηλ. το ράγισμα ή σπάσιμο αυτού σαν επακόλουθο ενός τραυματισμού.

Στην περίπτωση που ο τραυματισμός αφορά την εξωτερική συνοχή του δέρματος (ιστούς-δέρμα) μιλάμε για πληγή, στην περίπτωση του οστού για κάταγμα.

Ταξινόμηση των καταγμάτων.

  • Από άμεσο τραύμα. Η εξωτερική επίδραση (δύναμη) ή το τραύμα προκαλούν άμεση κάκωση στο σημείο του οστού στο οποίο εφαρμόζονται (π.χ. το άμεσο κτύπημα εναντίον κάποιου εμποδίου).
  • Από έμμεσο τραύμα. Η εξωτερική επίδραση ή το τραύμα προκαλούν τη βλάβη σε κάποια απόσταση από το σημείο που εφαρμόζονται (π.χ όταν πέφτουμε και στηριζόμαστε στην παλάμη, μπορεί να προκληθεί κάταγμα στο ύψος του αγκώνα) Συμβαίνουν πιο συχνά στο σκι, φτάνει να θυμηθούμε το κλασικό κάταγμα από περιστροφή ή "σπειροειδές σχίσμα" της κνήμης (η γραμμή κατάγματος έχει μια σπειροειδή κατεύθυνση). Σ' αυτή την περίπτωση το σώμα μας περιστρέφεται, το πέλμα από την αντίσταση του εδάφους δεν μπορεί να το ακολουθήσει στην κίνησή του και έτσι, ενώ το κάτω άκρο της κνήμης είναι σταθερό, το άνω υπόκειται σε δυνάμεις και τείνει να περιστραφεί γύρω από αυτή.
  • Σ' αυτή την περίπτωση έχουμε περιστροφή του οστού και προκαλείται κάταγμα.
  • Κλειστό (τυφλό). Δεν υπάρχει βλάβη των μαλακών μερών (δέρμα, μυς) που περιβάλλουν το οστό που υπέστη κάταγμα.
  • Εκτεθειμένο. Συνοδεύεται από βλάβες των μαλακών μερών και υπάρχει επικοινωνία με το εξωτερικό του σώματος. Το οστό είναι ορατό. Γι' αυτό υπάρχει μεγάλος κίνδυνος για μόλυνση. (Για πρόληψη ή προφύλαξη κάθε εκτεθειμένου κατάγματος, συνιστάται η λήψη αντιβιοτικών, σαν να έχει γίνει μόλυνση).
  • Απλό κάταγμα. Το οστό σπάει μόνο σε κομμάτια.
  • Θρυμματισμός (πολλαπλό κάταγμα). Τα κομμάτια είναι πάνω από δύο. Μπορούμε να έχουμε και θρυμματισμό του οστού στην περιοχή του τραύματος.
  • Πλήρες κάταγμα. Η γραμμή του κατάγματος βλάπτει όλο τον ιστό σε όλο του το πάχος (ολικό σπάσιμο).
  • Μερικό κάταγμα. Έχουμε ράγισμα του οστού, η κάκωση αφορά ένα μέρος του πάχους του.
  • Με μετακίνηση. Τα οστά που υπέστησαν κατάγματα μετακινούνται (π.χ. το ένα τμήμα του οστού που υπέστη κάταγμα τοποθετείται πάνω στο άλλο).
  • Περιπλοκή οστών. Σ' αυτό το είδος του κατάγματος τα τμήματα των οστών περιπλέκονται μεταξύ τους.

Συμπτώματα:

  • Πόνος πολύ δυνατός, περιορισμένος στη ζώνη του οστού που υπέστη το κάταγμα, δημιουργείται επειδή τα τερματικά νεύρα του πόνου μένουν ακάλυπτα και επειδή παρουσιάζεται αιμάτωμα (συσσώρευση αίματος από τη ζημιά που υπέστησαν οι ιστοί).
  • Πρήξιμο και εκχύμωση (μελάνιασμα του δέρματος).
  • Παραμόρφωση. Το μέλος που υπέστη κάταγμα χάνει την κανονική του φόρμα. Τις περισσότερες φορές κονταίνει.
  • Περιορισμένη κινητικότητα μέχρι απόλυτη ακινησία (π.χ. μια γάμπα που υπέστη κάταγμα δεν μπορεί να στηρίξει το βάρος του σώματος).
  • Αφύσικες κινήσεις. Είναι δυνατό να έχουμε κινήσεις που είναι αδύνατες σε κανονικές συνθήκες (π.χ. μετά από ένα κάταγμα της γάμπας, με τεντωμένο το άκρο, το πόδι (πέλμα) μπορεί να περιστραφεί γύρω από την κνήμη).
  • Τρίξιμο. Οι επιφάνειες του κατάγματος όταν κινούνται, τριβόμενες η μια πάνω στην άλλη, παράγουν ένα χαρακτηριστικό θόρυβο ίδιο με εκείνο του τριξίματος. Αυτή η κίνηση πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή μόνο από γιατρό ή από έμπειρο άτομο.

Μερικά από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να μην υπάρχουν. Για μια σωστή διάγνωση, αν υπάρχει κάταγμα ή όχι, θα πρέπει να καταφεύγουμε στην ακτινογραφία.

  • Να μην μετακινήσουμε τον τραυματία πριν ακινητοποιήσουμε το μέλος.
  • Να μη βγάλουμε τα υποδήματα στην περίπτωση που θα πρέπει να κινήσουμε το μέλος.
  • Ακινητοποίηση του κατάγματος - πιθανή ανάταξη (μόνο από γιατρό).
  • Μεταφορά του τραυματία στο νοσοκομείο.
  • Στην περίπτωση εκτεθειμένου κατάγματος με αιμορραγία: - Να μην αγγίξουμε την πληγή, ούτε να προσπαθήσουμε να επαναφέρουμε στη θέση τους τα οστά που προεξέχουν.
  • Να προσπαθήσουμε να σταματήσουμε την αιμορραγία.
  • Να προστατεύσουμε το τραύμα και το οστό που προεξέχει με αποστειρωμένους επιδέσμους.
  • Μεταφορά του τραυματία στο νοσοκομείο.
  • Είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσουμε το είδος του σοκ από τα συμπτώματα, γιατί ο τραυματίας κινδυνεύει να χάσει τη ζωή του. Θα πει να του προσφερθούν πρώτες βοήθειες και να μεταφερθεί το ταχύτερο δυνατό στο νοσοκομείο.

Τραυματισμοί των άνω άκρων

1) Κάταγμα της κλείδας

Συναντούμε το κάταγμα της κλείδας πολύ συχνά σε μερικά αθλήματα όπως η ποδηλασία.

Η κλείδα χρησιμεύει για να ενώνει τα οστά της ωμοπλάτης και του στέρνου και όχι να υποβαστάζει βάρος. Το κάταγμα της κλείδας είναι πιο συχνό όταν υπάρχουν πλευρικές πτώσεις. Τις πιο πολλές φορές είναι μη εκτεθειμένο κάταγμα και απομονωμένο.

Συμπτώματα:

  • Ωχρότητα.
  • Ελάχιστος πόνος που δε λαμβάνεται υπόψη.
  • Αίσθηση πόνου, αγγίζοντας το μέρος έχουμε οξύ πόνο και μπορούμε να ακούσουμε και το χαρακτηριστικό θόρυβο του τριξίματος.
  • Μερική διατήρηση της κινητικότητας, σε αντίθεση με τα άλλα κατάγματα.

Άμεσες βοήθειες Σταθεροποίηση του μέλους στο κορμό με μια εσάρπα, χωρίς να βγάλουμε τα ενδύματα του τραυματία.

Πρώτες βοήθειες στο ιατρείο. Ακτινογραφία και ακινησία.

  • Αν το κάταγμα είναι πολλαπλό, κάνουμε την επίδεση Dessault.
  • Αν το κάταγμα είναι εκτεθειμένο, χρειάζεται οπωσδήποτε χειρουργική επέμβαση.
  • Επιπλοκές μπορούμε να έχουμε, παρόλο που προστατεύεται από τους μυς της ωμοπλάτης, σε σοβαρά ατυχήματα με μηχανές, όπου έχουμε βλάβες σε αρτηρίες και νεύρα της περιοχής.

2) Κάταγμα της ωμοπλάτης

Η ωμοπλάτη, αν και είναι ένα ογκώδες οστό, εξαιτίας της θέσης της στο πίσω μέρος της άρθρωσης και της ευκινησίας της, ξεφεύγει από ένα τραυματισμό και το κάταγμά της γίνεται μόνο από κατευθείαν κτύπημα

Συμπτώματα

  • Πόνος όχι πολύ δυνατός
  • Διατήρηση της κινητικότητας
  • Σημείο του Comolli, είναι ορατό ένα εξόγκωμα στην περιοχή της πλάτης.

Άμεσες βοήθειες και πρώτες βοήθειες στο ιατρείο.

Συμπεριφερόμαστε το ίδιο όπως και στο κάταγμα της κλείδας

3) Εξάρθρωση της ωμοπλάτης

Είναι τραυματισμός που συμβαίνει αρκετά συχνά στους αθλούμενους που χρησιμοποιούν κατά την άθλησή τους περισσότερο τα άνω άκρα (ρίψεις, πόλο, τζούντο κ.ά.).

Η εξάρθρωση της άρθρωσης της ωμοπλάτης μπορεί να επιφέρει βλάβες λόγω τριβής στο άνω άκρο του βραχίονα, ακόμα και κατάγματα.

Κατά την εξάρθρωση της κεφαλής του βραχιόνιου οστού βγαίνει από την άρθρωσή της με την ωμοπλάτη.

Άμεσες βοήθειες

Καμιά βοήθεια (ο τραυματίας υποβαστάζει το μπράτσο και δεν το κινεί), συνοδεύεται αμέσως στο ιατρείο και με τα πόδια ακόμη.

Πρώτες βοήθειες

Ακτινογραφία και ανάταξη της εξάρθρωσης από το γιατρό. Διαφορές για τη διάγνωση της εξάρθρωσης και του κατάγματος: Στην εξάρθρωση το άνω μέρος του βραχίονα προεξέχει και στο μέρος της άρθρωσης υπάρχει ένα "βαθούλωμα". Ο ίδιος ο τραυματίας υποβαστάζει το μπράτσο του, νιώθοντας πόνο και αδυνατεί να το κινήσει. Στο κάταγμα η άρνηση για κίνηση είναι μικρότερη όταν δεν είναι εκτεθειμένο, υπάρχει πάντα όμως αιμορραγία με αιμάτωμα (ροή του αίματος στους γύρω ιστούς) και αίμαρθρο (ροή αίματος στην άρθρωση).

Συμπτώματα

  • Απόλυτη αδυναμία κίνησης.
  • Το μπράτσο είναι αδύνατο να το πλησιάσουμε στον κορμό (ο τραυματίας αρνείται, γιατί αισθάνεται οξύ πόνο).
  • Το χέρι και ο αγκώνας κινούνται.
  • Το πάνω μέρος του βραχίονα βγήκε από την κανονική θέση της άρθρωσης, όπου μπορούμε να νιώσουμε ένα "βαθούλωμα". Δα πρέπει πάντα να έχουμε υπόψη μας τις βλάβες που μπορούν να υποστούν οι παράπλευροι μυς και τα νεύρα και την πιθανότητα καταγμάτων.

4) Κάταγμα του βραχίονα

Συμπτώματα:

  • Περιορισμένη ικανότητα κίνησης.
  • Οξύς πόνος στο ύψος της ωμοπλάτης.
  • Έλεγχος στην άρθρωση για τυχόν κακώσεις.

Άμεσες βοήθειες

Να αποφευχθούν οι κινήσεις του άκρου, να το πλησιάσουμε στον κορμό και να μεταφέρουμε τον τραυματία στο ιατρείο.

Πρώτες βοήθειες στο ιατρείο

Μετά από έναν ακτινολογικό έλεγχο, κάνουμε την κλασική επίδεση Dessault:

  • Βγάζουμε τα πιο βαριά ρούχα (πουλόβερ, μπουφάν με επένδυση), πρώτα από το χέρι που δεν έχει υποστεί κάταγμα και μετά από το τραυματισμένο (αντίστροφα ενεργούμε για το ντύσιμο).
  • Χρησιμοποιούμε επιδέσμους με βαμβάκι για να προστατεύσουμε το άκρο από άμεση επαφή με το δέρμα ή το πουλόβερ.
  • Μόλις πλησιάσουμε το άκρο στον κορμό, σταθεροποιούμε τις αρθρώσεις πριν και μετά το κάταγμα.
  • Χρησιμοποιούμε κάποιο μαλακό "μαξιλαράκι" στο ύψος του αγκώνα, για να προστατεύσουμε από τυχόν συμπιέσεις το ωλένιο νεύρο. Μια συμπίεση που προκαλεί πόνο σαν ηλεκτροσόκ και μπορεί να είναι το προοίμιο πρηξίματος, με σοβαρά επακόλουθα (μέχρι και παράλυση).
  • Τελειώνουμε το δέσιμό του με επιδέσμους, χρησιμοποιώντας γάζες και τσιρότα.

5) Κατάγματα πήχη - χεριού

Κάταγμα του πήχη

Πολύ συχνά τα κατάγματα στη διάφυση και στον καρπό (άρθρωση της κερκίδας και της ωλένης με τα πρώτα μετακαρπικά οστά).

  • κερκίδα, το κάταγμα της κεφαλής της κερκίδας είναι πολύ σοβαρό, γιατί σ' αυτό το σημείο το οστό είναι σπογγώδες και γιατί πρόκειται για εσωτερικό οστό της άρθρωσης.
  • ωλένη, έχουμε κατάγματα στη διάφυση και στο ωλεόκρανο.

Κατάγματα στο κάτω άκρο της κερκίδας και της ωλένης μαζί, είναι πάντα συχνά σε αθλούμενους. Αυτό το είδος των καταγμάτων (κερκίδα και ωλένη) λέγονται "τύπου Colles".

Κατάγματα του χεριού

Σπάνια στα σπορ (εκτός από το μποξ) είναι τα κατάγματα των μετακαρπικών οστών. Συχνά είναι τα κατάγματα στις φάλαγγες των οστών, ειδικά στα αθλήματα με μπάλα (βόλεϊ, μπάσκετ κλπ.).

Συμπτώματα: - Πόνος - Πρήξιμο - Αδυναμία κίνησης - Ελαφριά κλίση των δακτύλων

Πρώτες βοήθειες

Πολύ συχνά το κάταγμα παραμελείται ή νομίζουμε ότι πρόκειται για ένα απλό διάστρεμμα. Μόνο η ακτινογραφία μπορεί να μας δείξει αυτή τη διαφορά και γι' αυτό θα πρέπει να γίνει οπωσδήποτε. Ένα κάταγμα που παραμελήθηκε μπορεί να αφήσει σε ακινησία το χέρι για πολύ καιρό.

Τραυματισμοί του κορμού και της κεφαλής

Τα τραύματα αυτού του είδους είναι σπάνια κατά την αθλητική δραστηριότητα και είναι αποτέλεσμα άμεσου χτυπήματος.

Α) Κατάγματα σπονδύλων

Αυτού του είδους τα κατάγματα είναι πολύ σπάνια και συνοδεύονται από οξύ πόνο. Είναι πολύ σοβαρά γιατί μπορεί να βλάψουν και το νωτιαίο μυελό που περιέχεται στο σπονδυλικό τρήμα. Το σπονδυλικό τρήμα είναι ένα κανάλι που δημιουργείται από τους σπονδύλους, που τοποθετούνται ο ένας πάνω στον άλλο.

  • Κάταγμα αμύελο: Κάταγμα του κυρίως σώματος ή μιας από τις αποφύσεις, ακανθώδεις ή εγκάρσιες, που δεν αφορά όμως το νωτιαίο μυελό.
  • Κάταγμα μυελικό: Κάταγμα του κυρίως σώματος ενός σπονδύλου που βλάπτει και το νωτιαίο μυελό. Αποτέλεσμα: Παράλυση τόσο πιο μεγάλης μορφής, όσο πιο σοβαρή βλάβη έχει υποστεί ο μυελός.

Άμεσες βοήθειες

Μπορούμε να ανασηκώσουμε τον τραυματία, κρατώντας τον από το κεφάλι, την πλάτη, τη λεκάνη και τα κάτω άκρα με έναν αριθμό ατόμων όσο το δυνατό μεγαλύτερο, αποφεύγοντας την παραμικρή κίνηση του κορμού. Στην περίπτωση που υποπτευόμαστε ότι υπάρχει κάταγμα στους αυχενικούς σπονδύλους, θα πρέπει να αποφευχθεί μια οποιαδήποτε μετακίνηση. Σ' αυτή την περίπτωση πρέπει να κληθεί ασθενοφόρο.

Β) Κατάγματα λεκάνης

Πολύ σπάνια είναι τα κατάγματα του κυρίως σώματος της λεκάνης. Μπορούν να υπάρχουν επιπλοκές στις έγκυες γυναίκες ή στην ουροδόχο κύστη που βρίσκεται πίσω από την ήβη.

Γ) Τραυματισμοί του θώρακα

Τα κατάγματα των οστών που αποτελούν τη θωρακική κοιλότητα, δηλ. το στέρνο, τα πλευρά και οι θωρακικοί σπόνδυλοι, είναι πολύ σπάνια, γιατί όλα αυτά τα οστά είναι πολύ ελαστικά. Μπορούν να υποστούν τραυματισμό από άμεσο χτύπημα και να έχουμε κατάγματα των πλευρών με σοβαρά επακόλουθα για τα όργανα που προστατεύουν και βρίσκονται στη θωρακική κοιλότητα (καρδιά, κύριες φλέβες και αρτηρίες, πνεύμονες κλπ.).

Συμπτώματα:

  • Οξύς θωρακικός πόνος κυρίως κατά την εισπνοή.
  • Πιθανή αιμόπτυση.
  • Δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή αν υπέστη βλάβη ο πνεύμονας).

Στην περίπτωση κατάγματος οστών του θώρακα, ο τραυματίας νοιώθει ισχυρό πόνο όταν αναπνέει βαθιά και όταν βήχει.

Πρώτες βοήθειες

Ο τραυματίας πρέπει να αναπνεύσει και να περιτυλίξουμε μ' έναν επίδεσμο το θώρακα. Αν το τραύμα προκάλεσε ανοικτή πληγή, θα πρέπει να την κλείσουμε το γρηγορότερο, για να μην εισέλθει αέρας στο θώρακα. Σ' αυτή την περίπτωση, ο τραυματίας θα πρέπει να μεταφερθεί αμέσως στο νοσοκομείο.

Δ) Εγκεφαλική διάσειση

Οφείλεται σε τραυματισμό του κρανίου.

Συμπτώματα - απώλεια αισθήσεων - μικρότερη καρδιακή συχνότητα - εμετός - δυσκολίες αναπνοής - Όταν χάνουμε αίμα ή υγρά από τη μύτη και τα αυτιά, θα πρέπει να υπάρχει κάταγμα στη βάση του κρανίου.

Πρώτες βοήθειες

  • Πρέπει να διευκολύνουμε την αναπνοή, ελευθερώνοντας τις αναπνευστικές οδούς από τυχόν εμπόδια και να κάνουμε αν είναι αναγκαίο και τεχνητή αναπνοή.
  • Να τοποθετήσουμε τον τραυματία σε πλάγια θέση - Να τον μεταφέρουμε στο νοσοκομείο.

Υποσημείωση: Μετά από ένα τραύμα του κρανίου, όσο μικρό κι αν είναι, ο τραυματίας θα πρέπει να τεθεί υπό ιατρική παρακολούθηση για κάποιο χρονικό διάστημα. Η εμφάνιση ενός από τα προαναφερόμενα συμπτώματα θα πρέπει να μας ωθήσει να συμβουλευτούμε το γιατρό. Επίσης είναι πιθανόν μετά από μια εγκεφαλική διάσειση να ακολουθήσουν για "κάποιο" χρονικό διάστημα συμπτώματα εγκεφαλικών διαταραχών (πονοκέφαλος, ζάλη, ναυτία, εμετός, βραδυκαρδία, σπασμοί κ.ά.).

Ε)Τραυματισμοί της μύτης

Είναι πολύ συχνοί στα αθλήματα που απαιτούν στενή επαφή. Αλλά τις πιο πολλές φορές εφόσον παρθούν τα κατάλληλα μέτρα, η βλάβη διορθώνεται.

Συμπτώματα

  • Πρήξιμο
  • Εκχύμωση
  • Επίσταση
  • Κατά το ψηλάφισμα δημιουργείται πόνος.
  • Μετακινώντας πλάγια το άκρο της μύτης, αυτή απομακρύνεται πολύ από την κανονική της θέση και οξύνεται ο πόνος (κάταγμα ρινικών οστών).

Πρώτες βοήθειες

Να τοποθετηθεί πάγος στο τραυματισμένο μέλος και να αποφευχθεί οποιαδήποτε κίνηση. Μόνο ο γιατρός μπορεί να φροντίσει για την ίαση της κάκωσης.

Τραυματισμοί των κάτω άκρων

Α) Πέλμα - μπρος και πίσω μέρος

Είναι δυνατόν να έχουμε κάταγμα και εξάρθρωμα του πίσω μέρους του αστράγαλου, των δακτύλων και των μεταταρσικών οστών.

Β) Στο μέσο του πέλματος

Είναι δυνατό το κάταγμα του σκαφοειδούς οστού.

Πρώτες βοήθειες Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα στήριγμα σε σχήμα ορθής γωνίας που θα προστατεύει και θα ακινητοποιεί το πέλμα με την κνήμη.

Γ) Άρθρωση κνήμης και ταρσού (ποδοκνημική)

Είναι δυνατά τα κατάγματα των δύο σφυρών (έσω και έξω) ή η εξάρθρωση με "διάταση" του μέσου και εξωτερικού συνδέσμου. Προκαλούνται από άμεσο κτύπημα ή πιο συχνά από πλάγιες πτώσεις.

Η πιο συχνή βλάβη στο άθλημα είναι χωρίς άλλο η εξάρθρωση με "διάταση", διαφόρου βαθμού, των συνδέσμων, ειδικότερα εκείνων των πλαγίων. Αντίθετα, πιο σπάνια είναι η εξάρθρωση με ρήξη συνδέσμων.

Το διάστρεμμα μπορεί να παρουσιαστεί από απότομες ημικυκλικές κινήσεις, όταν το πέλμα παραμένει σταθερό ή από λανθασμένες στηρίξεις σε εδάφη ανώμαλα.

Συμπτώματα και πρώτες βοήθειες.

Τα ίδια με αυτά της εξάρθρωσης. θα πρέπει να το ακινητοποιήσουμε. Τα τραύματα Α), Β), Γ) είναι συχνά στο πατινάζ, στο σκι, στο ποδόσφαιρο, στο βόλεϊ κ.ά.

Δ) Γάμπα

Το πιο συχνό κάταγμα (ειδικά στο σκι) είναι εκείνο που γίνεται στο ύψος των 2/3 της γάμπας. Πράγματι, μετά την πτώση, ενώ το παπούτσι είναι σταθερά στερεωμένο (στα πέδιλα του σκι, στο έδαφος κλπ.), το σώμα μας περιστρέφεται, έχουμε έτσι: - Κάταγμα από περιστροφή.

Εάν το σώμα μας γείρει εμπρός ή πίσω, έχουμε: - Κάταγμα από κάμψη.

Το κάταγμα μπορεί να ενδιαφέρει και τα δύο οστά της γάμπας (κνήμη και περόνη) ή μόνο το ένα.

Συμπτώματα

  • Αδυναμία κίνησης
  • Παραμόρφωση της φυσιολογικής θέσης της γάμπας πέλματος
  • Πρήξιμο
  • Συμπτώματα πόνου, σοκ

Υποτροπές:

  • Είναι συχνό το εκτεθειμένο κάταγμα, επειδή η κνήμη είναι ένα "επιφανειακό" οστό. Το εκτεθειμένο κάταγμα πρέπει να θεωρείται πάντα ότι υπέστη μόλυνση (από μικρόβια που βρίσκονται στον αέρα ή στα ενδύματα).
  • Τυχόν βλάβες στις αρτηρίες, μπορούν να υποστούν βλάβες η εμπρόσθια και η οπίσθια αρτηρία της περόνης.
  • Τυχόν βλάβες των νεύρων, μπορούν να επιφέρουν περιφερική παράλυση του μέλους, μετά το κάταγμα. Σε μερικές περιπτώσεις, έχουμε ενδεικτικά αδυναμία κίνησης των δακτύλων.

Άμεσες βοήθειες

Χωρίς να βγάλουμε τα ενδύματα και τα παπούτσια, πρέπει να τεντώσουμε τη γάμπα, έτσι ώστε να αποφευχθεί το εκτεθειμένο κάταγμα.

Σταθεροποιούμε το μέλος που υπέστη το κάταγμα και το δένουμε με επιδέσμους.

Ακτινογραφία και ακινητοποίηση.

Ε) Γόνατο

Η άρθρωση στο ύψος του γόνατος σε πολλά σπορ υφίσταται τραύματα διαφορετικού είδους. Είναι αναγκαίο να υπενθυμίσουμε ότι πρόκειται για μια άρθρωση μεταξύ του μηρού και της κνήμης-περόνης.

Η κίνηση στην άρθρωση μεταξύ των δύο οστών είναι δυνατή χάρη στους δύο μηνίσκους. Ο αρθρικός θύλακας που περιβάλλει την άρθρωση υποστηρίζεται από πολλούς συνδέσμους. Πολλοί από αυτούς βρίσκονται ακόμη και στο εσωτερικό του θύλακα και ενώνουν το μηρό με την κνήμη, επιτρέποντας ταυτόχρονα και τις περιστροφικές κινήσεις.

Στην επιφάνεια βρίσκονται οι τένοντες που είναι ένα επιπλέον στήριγμα ενίσχυσης της άρθρωσης.

Όσον αφορά τα κατάγματα των οστών, τις εξαρθρώσεις, τις βλάβες των τενόντων, τα συμπτώματα, οι υποτροπές και οι πρώτες βοήθειες που δίνονται είναι ίδιες μ' εκείνες των καταγμάτων σε άλλες περιοχές.

Θα πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα την εξάρθρωση ή τις βλάβες των δύο μηνίσκων και των συνδέσμων γιατί είναι και οι πιο συχνές.

Απλή θλάση γόνατος (κάκωση)

Είναι πολύ συχνή. σαν επακόλουθο βίαιου άμεσου κτυπήματος.

Στις λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις έχουμε:

  • Πόνο που σιγά-σιγά ελαττώνεται
  • Πρήξιμο
  • Εκχύμωση

Σ' αυτή την περίπτωση οι κρύες κομπρέσες και η ανάπαυση του μέλους περιορίζουν το πρήξιμο ή την εκχύμωση.

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να υποστεί βλάβη ο αρθρικός θύλακας και τα αιμοφόρα αγγεία και να υπάρχει ροή υγρού ή αίματος στην άρθρωση, που προκαλεί:

  • Οξύ πόνο
  • Περιορισμούς στη λειτουργία της άρθρωσης.

Σ' αυτές τις περιπτώσεις είναι αναγκαία η παρέμβαση του γιατρού για να ελέγξει την άρθρωση και να δώσει φαρμακευτική θεραπεία ή να κάνει παρακέντηση με ειδική σύριγγα αν κριθεί αναγκαίο.


Έχει μεγάλη σημασία όταν προσφέρονται οι πρώτες βοήθειες, να έχουμε σαν αρχή: Πάνω από όλα να μην χειροτερέψουμε την κατάσταση του τραυματία. Η πρώτη βοήθεια μπορεί να είναι θετική για τον τραυματία, αλλά μπορεί και να χειροτερέψει την κατάσταση αν δεν παρθούν τα κατάλληλα μέτρα.

Αυτός που προσφέρει τις πρώτες βοήθειες πρέπει να είναι γνώστης μερικών βασικών αρχών της ανατομίας και της φυσιολογίας του ανθρώπου, για να κατανοήσει το μηχανισμό που προκαλεί τους τραυματισμούς.

Θα πρέπει να ξέρουμε πώς και πότε να επέμβουμε κάθε φορά ξεχωριστά, αποφασίζοντας για το είδος της βοήθειας που θα προσφέρουμε και παίρνοντας όλες τις δυνατές προφυλάξεις για την αποφυγή ατυχήματος.

Όταν το άθλημα γίνεται έχοντας υπόψη τις πραγματικές προσωπικές φυσικές δυνάμεις και μετά από προπόνηση, μειώνονται στο ελάχιστο τα προβλήματα που μπορούν να παρουσιαστούν από τραυματισμό, ενώ η έλλειψη κίνησης, επιφέρει, ειδικά στη σημερινή εποχή, πολύ μεγαλύτερα προβλήματα.

Αιτίες θανάτων. Είναι γεγονός ότι στους θανάτους που προκαλούνται μέσα στα πλαίσια μιας αθλητικής δραστηριότητας δίνεται μεγαλύτερη δημοσιότητα, ενώ αντίθετα δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους θανάτους που προκαλούνται από άλλες αιτίες, π.χ. συγκοπή του μυοκαρδίου, παρόλο που οι δεύτεροι είναι πολύ περισσότεροι από τους πρώτους.

Ακολουθεί ένας πίνακας των κυριότερων αιτιών θανάτων κατά την περίοδο 1980-83.

Πρέπει να σημειωθεί ότι: το 1,3% του αριθμού των θανάτων του πίνακα 1 αντιπροσωπεύει τους εγγεγραμμένους αθλητές σε ομοσπονδίες.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1 ΚΥΡΙΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΑΝΑΤΩΝ

<tbody> </tbody>
Έτος Ασθένειες Ασθένειες κυκλοφορικού συστήματος Όγκοι αναπνευστικού συστήματος Τυχαίες αιτίες Ασθένειες από μόλυνση
1980 231.543 98.135 47.942 25.967 9.004
1981 240.873 102.848 41.511 29.586 8.583
1982 234.138 103.727 40.763 28.348 7.745
1983 248.985 103.640 43.929 27.623 7.473

ΠΙΝΑΚΑΣ 2 ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ

<tbody> </tbody>
Αγώνισμα %
Αγώνες με μηχανές 8
Ράγκμπι 7,80
Άρση βαρών 3,86
Ποδόσφαιρο 3,62
Πυγμαχία 3,53
Ποδηλασία 2,81
Πατινάζ 1,85
Μπάσκετ 1,77
Χάντμπολ 1,58
Γυμναστική 1,33
Αθλήματα σε πάγο 1,31
Μπέιζμπολ 1,28
Κολύμβηση 0,72
Χειμερινά αθλήματα 0,70
Βόλεϊ 0,68
Αθλήματα στίβου 0,61
Ξιφασκία 0,52
Ιστιοπλοΐα 0,38
Τένις 0,13
   

ΠΙΝΑΚΑΣ 3 ΕΙΔΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ

<tbody> </tbody>
Είδος κάκωσης (%) 1975-79 (%) 1980-83
Διαστρέμματα 27,67 24,98
Κατάγματα 25,76 31,68
Θλάσεις 19,02 17,42
Τραυματισμοί (πληγές) 8,02 8,26
Κακώσεις μυών-τενόντων 6 3,87
Εξαρθρώσεις 4,76 5,09
Εκδορές 1,36 1,27
Κακώσεις αγγείων-νεύρων 0,84 1,91
Πολλαπλές 2,44 2,87
Μετατραυματικές ασθένειες 4,14 -

Μέχρι τώρα ασχοληθήκαμε με τον ονομαζόμενο "φυσικό θάνατο", τώρα θα θέλαμε να αναφερθούμε και στο πρόβλημα του "κοινωνικού θανάτου". Πράγματι, υγεία δεν είναι μόνο η έλλειψη ασθενειών και ζωή δεν είναι μόνο η απουσία θανάτου, αλλά έχουν σχέση και με όλους εκείνους τους παράγοντες που συντελούν σε μια καλύτερη ποιότητα ζωής από ψυχοφυσική και κοινωνική πλευρά. Στη σημερινή κοινωνία, οι πιθανότητες για να πετύχουμε κάτι τέτοιο είναι πάρα πολύ περιορισμένες και δυστυχώς δεν μιλάμε μόνο για ηλικιωμένους ασθενείς κλπ., αλλά και για νέους.

Στις βιομηχανικές χώρες οι κυριότερες αιτίες θανάτων (δες πίνακα 1) προκαλούνται από ασθένειες κυρίως του καρδιοκυκλοφορικού συστήματος, όπως συγκοπή μυοκαρδίου, αρτηριοσκλήρυνση κλπ., που είναι σύνδρομο υποκινητικότητας και άλλων ασθενειών.

Πρωταρχικός μας σκοπός είναι να αλλάξουμε τον τρόπο δουλειάς, την ποιότητα ζωής με την πρόληψη των παραπάνω παθολογικών παθήσεων μέσα από τη διάδοση στις μάζες της συνεχούς και σταθερής κινητικής δραστηριότητας. Είναι γνωστά π.χ. τα αποτελέσματα ενός μη σωστού μεταβολισμού των λιπών και υδατανθράκων που είναι η βάση της αρτηριοσκλήρυνσης.

Η αθλητική δραστηριότητα βοηθάει το άτομο να βγει από την κοινωνική απομόνωση, να βρει καινούριους στόχους και να βελτιώσει όχι μόνο τη σωματική, αλλά και την πνευματική του διάπλαση. Με άλλα λόγια, το άθλημα μας βοηθάει να μη γερνάμε.

Αιτίες και πρόληψη των τραυματισμών

Από νομική και ιατρική πλευρά ορίζουμε ως αθλητικό ατύχημα "το βίαιο επιβλαβές συμβάν, ανεξάρτητο από τη θέληση του ατόμου κατά την εξάσκηση της προστατευομένης αθλητικής του δραστηριότητας, που προκαλεί ανικανότητα πρόσκαιρη, μόνιμη ή και θάνατο" (Gerin).

Ο τραυματισμός μπορεί να προκληθεί από εξωτερικές αιτίες, μη φυσιολογικές που δεν προβλέπονται από τον αθλητή (θεωρούμε σαν τέτοιου είδους αιτία μια υπερβολική προσπάθεια σε κάτι που ανθίσταται και που προκαλεί τραυματισμό π.χ. των μυών-τενόντων). Η μη πρόβλεψη, αφήνει πολλά ερωτηματικά, ειδικά σήμερα που πολλά αθλήματα έχουν φτάσει σε υψηλό βαθμό αγωνιστικότητας.

Εξάλλου, είναι δεδομένο ότι τα δραματικά αποτελέσματα που επιφέρει ο τραυματισμός, μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλούνται από μια μοναδική εξωτερική αιτία, π.χ. από κτύπημα, σύγκρουση, βίαιη πτώση.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο παράγοντας που επιφέρει τον τραυματισμό επιδρά σε πρόσφορο έδαφος, προσβάλλοντας ιστούς και συστήματα: Όπως σε κάθε παθολογικό συμβάν, η κάκωση και η σπουδαιότητά της είναι αποτέλεσμα της σχέσης μεταξύ του παθολογικού παράγοντα (του τραύματος σ' αυτή την περίπτωση) και της αντίστασης του οργανισμού του ατόμου. Ένα παράδειγμα αυτής της τόσο βασικής βιολογικής υπόθεσης, είναι οι κακώσεις των μυών-τενόντων. Πράγματι σε μια απότομη, βίαιη και μεγάλη σε δύναμη κίνηση (προσπάθεια) μπορεί να προκληθεί θλάση μυών και τενόντων, αν αυτοί είναι προδιαθετειμένοι από υπάρχουσες ήδη καταστάσεις κόπωσης ή μειωμένης αντίστασης στην εξωτερική δύναμη.

Αυτό μας κάνει να χωρίσουμε τις αθλοπάθειες (παθήσεις από άθλημα) σε οξείες και χρόνιες.

Οι πρώτες βοήθειες στην περίπτωσης οξείας αθλοπάθειας πρέπει να είναι άμεσες. Οι κακώσεις από χρόνιες αθλοπάθειες είναι αποτέλεσμα της συνεχούς λειτουργικότητας για τη διεξαγωγή της άσκησης.

Πρόληψη

Η γνώση των αιτιών που προκαλούν τους τραυματισμούς διευκολύνει αυτόν που θα προσφέρει τις πρώτες βοήθειες, να φροντίσει τον τραυματία άμεσα και με αποτελεσματικό τρόπο.

Όπως γίνεται στην ιατρική πρόληψη για οποιαδήποτε ασθένεια, έτσι και στην αθλητική δραστηριότητα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στην πρόληψη των ατυχημάτων.

Εικόνα:Lp-stamp-line.gif
LivePedia.gr :: Η Ελληνική Ελεύθερη Εγκυκλοπαίδεια



H LivePedia.gr είναι μια ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια που αναπτύσσεται χάρη στην εθελοντική προσπάθεια των χρηστών της.
Όλοι μπορούν να δημιουργήσουν νέα λήμματα ή να βελτιώσουν και να διορθώσουν λήμματα που ήδη υπάρχουν.

Ακολουθήστε τη LivePedia.gr στο Twitter


Προσωπικά εργαλεία
LivePedia στο iPhone
Χορηγός Φιλοξενίας Διακομιστή
*σημείωση
  • Εάν παρατηρήσετε κάποια διαφήμιση που δεν ταιριάζει εδώ, παρακαλούμε σημειώστε τη διεύθυνση στην οποία οδηγεί και ενημερώστε μας με email στο livepedia@gmail.com.