Ωκεανία

Από την Live-Pedia.gr

Πίνακας περιεχομένων 1 Ορολογία 2 ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ 3 ΙΣΤΟΡΙΑ - ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΙΣ 4 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ 5 ΧΛΩΡΙΔΑ - ΠΑΝΙΔΑ 6 Πυκνότητα πληθυσμού 7 Ιστογραφία

Ορολογία

Η κύρια χρήση του όρου Ωκεανία είναι να περιγράψει μια ηπειρωτική περιοχή σαν την Ευρώπη ή την Αφρική) που βρίσκεται μεταξύ της Ασίας και της Αμερικής, με την Αυστραλία ως κύρια μάζα γης.

Το όνομα Ωκεανία χρησιμοποιείται για τη γεωγραφική διατύπωση περισσότερο από τον όρο Αυστραλία, γιατί αντίθετα με άλλα ηπειρωτικά συμπλέγματα, ο ωκεανός είναι ο ενωτικός παράγοντας των διαφορετικών γαιών και όχι η ηπειρωτική γη . Η Ωκεανία, μία ήπειρος του Νοτίου Ημισφαιρίου της Γης, είναι το μικρότερο ηπειρωτικό σύμπλεγμα στη γη και το δεύτερο μικρότερο σε πληθυσμό μετά την Ανταρκτική.

Το χερσαίο τμήμα της καταλαμβάνεται εξ' ολοκλήρου από την Αυστραλία ενώ περιλαμβάνει επίσης την Ν. Ζηλανδία. Σε αυτήν συμεριλαμβάνουν συνήθως τις μεγάλες συστάδες νήσων των Ειρηνικού Ωκεανού δηλ. την Μελανησία, την Μικρονησία και την Πολυνησία.

Διαμερίσματα της Γης
Ήπειροι
Ευρώπη και Ασία Αφρική Βόρεια Αμερική Νότια Αμερική Ωκεανία Ανταρκτική
Ωκεανοί
Αρκτικός Βόρειος Ατλαντικός Βόρειος Ειρηνικός Ινδικός Νότιος Ατλαντικός Νότιος Ειρηνικός

ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

Η γεωγραφική περιοχή τη Ω. βρίσκεται ανάμεσα στον 30ό Β και 60ό Ν παράλληλο, καθώς και μεταξύ του 130ου μεσημβρινού ανατολικού μήκους και των ακτών της Αμερικής. Το 1919 το Γεωγραφικό Συνέδριο του Λονδίνου καθόρισε ως βόρειο σύνορο της Ω. το Βερίγκειο Πορθμό. Γενικά η ήπειρος αποτελεί συνέχεια της ΝΑ Ασίας και οι θάλασσες που χωρίζουν τη Νέα Γουινέα από τις Μολούκες της Ασίας και την Αυστραλία είναι πολύ αβαθείς. Ίσως γιατί παλαιότερα η ΝΑ Ασία και τα νησιά της Ω. αποτελούσαν μία ενότητα, που - με καταβύθιση - αποχωρίστηκε.

Τα ηφαιστειογενή νησιά της Ω. δημιουργήθηκαν κατά μήκος των ρηγμάτων, από τα οποία βγήκαν τεράστιες ποσότητες λάβας. Είναι ορεινά και πολύ γόνιμα νησιά. Τα κοραλλιογενή σχηματίστηκαν στη ζώνη του Ισημερινού. Είναι χαμηλά, επίπεδα και λιγότερο εύφορα από τα ηφαιστειογενή. Όλη αυτή η νησιώτικη έκταση είναι μοιρασμένη σε μία τεράστια θαλάσσια επιφάνεια 70.000.000 τ.χλμ. Χωρίζεται στο Δ τμήμα, που Α απλώνεται μέχρι το 18ο μεσημβρινό και περιλαμβάνει τη Μικρονησία και τη Μελανησία και το Α τμήμα, όπου ανήκει η Πολυνησία. Στα Ν η Ω. χωρίζεται από την Ανταρκτική με τον 60ό παράλληλο. Τα πιο πυκνοκατοικημένα νησιά είναι της Μικρονησίας (79 κάτ. ανά τ.χλμ.) και ακολουθεί η Πολυνησία (40 κάτ. ανά τ.χλμ.).

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΙΣ

Ορισμένα από τα νησιά της Ω. ήταν γνωστά από διηγήσεις ναυτικών της ΝΑ Ασίας, πολύ πριν ανακαλυφτούν από τους Ευρωπαίους θαλασσοπόρους. Το 1521 ανακάλυψαν οι Ευρωπαίοι τα πρώτα νησιά του αρχιπελάγους: Τουαμότου, Μαρκέζες και Μπίσμαρκ. Ο Ισπανός Τόρες ανακάλυψε πρώτος την Αυστραλία, δεν αποβιβάστηκε όμως σ` αυτή με το πλήρωμά του. Κρατούσε μυστική την ανακάλυψη και στο μεταξύ κατέλαβε τα νησιά Μάριαν. Ακολούθησαν Άγγλοι, Γάλλοι, Ολλανδοί και Γερμανοί θαλασσοπόροι. Ο Ολλανδός Χάρτονγκ θεωρείται ο πρώτος που πάτησε αυστραλιανό έδαφος (1616), ενώ ο Τάσμαν (1642) έκανε τον περίπλου της ηπείρου και ανακάλυψε την Τασμανία, τη Νέα Ζηλανδία, το Αρχιπέλαγος Μπίσμαρκ και τα νησιά Φίτζι. Το 1768 - 1771 αποβιβάστηκε στις ανατολικές ακτές της Αυστραλίας ο Κουκ, που τις κατέλαβε "εν ονόματι" Άγγλου βασιλιά. Στο τρίτο του ταξίδι ο Κουκ ανακάλυψε τα νησιά της Χαβάης (1779).

Τα μικρά νησιά της Ω. ανακαλύπτονταν και εξερευνούνταν πολύ γρήγορα. Η Αυστραλία παρουσίασε, αντίθετα, μεγάλες δυσκολίες στην εξερεύνηση της. Χρειάστηκαν πάνω από 200 χρόνια, από την ημέρα της ανακάλυψης της, μέχρι που οι διάφοροι τολμηροί εξερευνητές να κατορθώσουν να προχωρήσουν στο εσωτερικό της και να το αποκαλύψουν. Δεν υπήρχαν συγκοινωνιακά μέσα ούτε πλωτοί ποταμοί. Ύστερα το κλίμα της εσωτερικής λεκάνης ήταν βαρύ και ερημικό, που δυσκόλευε τις έρευνές. Ο Μπούργκε, ο Κινγκ και ο Ουίλς διέσχισαν την ήπειρο από τα βόρια προς τα νότια, αποκαλύπτοντας στον κόσμο τα μυστικά της Αυστραλίας.

Πριν από την κατάκτηση της Ω. οι ιθαγενείς κάτοικοι υπολογίζονταν σε 3.800.000. Οι περισσότεροι ζούσαν σε μία πρωτόγονη κατάσταση. Μερικές μονάχα φυλές, στα νησιά της Χαβάης, της Ταϊτής και της Τόνγκα είχαν σχετικά οργανωμένες κοινωνίες και διαμορφώνονταν σε πρωτόγονα κρατίδια. Ύστερα όμως από τον αποικισμό των Ευρωπαίων και την κατάκτηση των νησιών, οι ιθαγενείς αυτοί απωθήθηκαν στο εσωτερικό, παρουσιάζοντας συνεχή μείωση, η οποία στα γύρω αρχιπελάγη σταμάτησε κατά το 19ο και 20ό αι., αλλά στην Αυστραλία και περισσότερο στην Τασμανία συνεχίστηκε τόσο, που ο ντόπιος πληθυσμός σχεδόν εξαφανίστηκε.

Γενικά η ανακάλυψη και ο αποικισμός της Ω. έγινε πολύ αργότερα από τις άλλες ηπείρους, εξαιτίας της πολύ απομονωμένης και απομακρυσμένης θέσης της. Και ενώ ο ιθαγενής πληθυσμός ολοένα και μειωνόταν, οι Ευρωπαίοι άποικοι πλήθαιναν, ιδίως στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Στη αρχή του 20ού αι. η Ω. αριθμούσε περί τους 6.000.000 κάτ. κυρίως αγγλοσαξονικής καταγωγής. Μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο ο πληθυσμός αυτός έφτασε τα 12.720.000.

Οι ιθαγενείς της Ω. ανήκουν στη νεγροαυστραλοειδή φυλή, που διακρίνεται στην αυστραλιανή και τη μελανησιακή ομάδα, με ενδιάμεσους τύπους την πολυνησιακή και τη μικρονησιακή ομάδα.

Σήμερα ο πληθυσμός της (25.000.000) διακρίνεται εθνολογικά σε τρεις ομάδες:

• τους απογόνους των Ευρωπαίων και Αμερικανών, που αποτελούν τα τρία τέταρτα του συνολικού πληθυσμού (αγγλοαυστραλιανή και αγγλονεοζηλανδική ομάδα)·
• τους ιθαγενείς, που αποτελούν το ένα πέμπτο του πληθυσμού και που διακρίνονται από τα γλωσσικά τους ιδιώματα (παπούα, αυστραλιανές γλώσσες), και
• την εθνολογική ομάδα των Ασιατών αποίκων (Κινέζοι, Ινδοί, Φιλιππινέζοι, Ιάπωνες), που αποτελούν ένα μικρό ποσοστό, κατανεμόμενο κυρίως στα νησιά Πάλμερστον, Χαβάη, Πίτκερν και Νόρφολκ. Στην ακτή η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία έχουν υψηλό βιοτικό επίπεδο και είναι εξευρωπαϊσμένες. Στην υπόλοιπη Ω. οι κάτοικοι (και ιδίως οι ιθαγενείς) ζουν από την αλιεία και την καλλιέργεια του κοκκοφοίνικα.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

Με εξαίρεση την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και τη Δυτική Σαμόα που είναι ανεξάρτητα κράτη η υπόλοιπη Ω. αποτελεί αποικίες, κτήσεις και υπερπόντια ή κηδεμονευόμενα εδάφη. Ανήκουν στη Μ. Βρετανία, τη Γαλλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλίά, τη Νέα Ζηλανδία και τη Χιλή.

Στη δικαιοδοσία της Αγγλίας ανήκει το νότιο και κεντρικό τμήμα των νησιών Σολομώντα, τα νησιά Τζίλμπερτ και Έλις, το μικρό νησί Πίτκερν, το προτεκτοράτο του Τόνγκα και το νοτιοκεντρικό τμήμα του νησιού Λάιν.

Κτήσεις της Γαλλίας είναι η Γαλλική Πολυνησία, η Νέα Καληδονία και τα νησιά Ουολί και Φουτούνα. Στις Νέες Εβρίδες υπάρχει συγκυριαρχία αγγλογαλλική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, εκτός από τη Χαβάη που αποτελεί την 50ή τους πολιτεία, κατέχουν τις Αμερικανικές Σαμόα, το νησί Γκουάμ, διάφορά μικρά νησιά του Ειρηνικού (Μιντγουέι, Ουέικ κ.ά.), τα περισσότερα νησιά της Μικρονησίας. Στα νησιά Εντέρμπερι, Καντόν και στο σύμπλεγμα του Φοίνικα υπάρχει συγκυριαρχία Η.Π.Α. και Αγγλίας.

Στην Αυστραλία ανήκει το ανατολικό τμήμα της Νέας Γουινέας και το νησί Νόρφολκ. Έχει επίσης δικαιώματα στα νησιά του Σολομώντα, Μπίσμαρκ και στο νησί Ναούρου. Η Νέα Ζηλανδία έχει στη διοικητική της δικαιοδοσία τα εδάφη των νησιών Νιούς, Τοκελάου και Κούκα. Η Χιλή, τέλος, κατέχει το νησί του Πάσχα, ως ανεξάρτητο τμήμα της δημοκρατίας της. Από άποψη θρησκείας οι περισσότεροι κάτοικοί της Ω. είναι χριστιανοί Αγγλικανοί ή διαμαρτυρόμενοι. Μόνο στα νησιά της Νέας Καληδονίας, της Νέας Γουινέας και σε μερικά μικρότερα υπάρχουν λίγοι καθολικοί. Οι Ιθαγενείς (Παπούα) είναι κυρίως ειδωλολάτρες, ανιμιστές. Οι Ασιάτες κάτοικοι διατηρούν τις θρησκείες τους: βουδιστές, σιντοϊστές, μωαμεθανοί.

ΧΛΩΡΙΔΑ - ΠΑΝΙΔΑ

Πολλά τμήματα των νησιών καλύπτονται από παρθένα δάση και παράγουν άφθονα τροπικά προϊόντα: ζαχαροκάλαμο, μπανάνες, καπνό, καφέ, βαμβάκι, κοκκοφοίνικες. Μερικά από τα φυτά και τα ζώα της Ω. δεν υπάρχουν σ` άλλα μέρη της Γης, όπως είναι η καγκουρό της Αυστραλίας και ο λύκος της Τασμανίας.

Πυκνότητα πληθυσμού

χώρα	πυκν. πληθ.	περιοχή	πληθυσμός
	(/χλμ²)	(χλμ.²)	(2002 κατ εκτ.)
Ναουρού	587	21	12,329
Τουβαλού	429	26	11,146
Νησιά Μάρσαλ	407	181	73,630
Αμερικανική Σαμόα (US)	345	199	68,688
Γκουάμ (Η.Π.Α.)	293	549	160,796
Μικρονησία	194	702	135,869
Βόρεια Νησιά Μαριάνα (Η.Π.Α.)	162	477	77,311
Τοκελάου (N.Z.)	143	10	1,431
Τόνγκα	142	748	106,137
Κιριμπάτι	119	811	96,335
Νησιά Κουκ (N.Z.)	87	240	20,811
Ανατολικό Τιμόρ	68	15,007	1,019,252
Γαλλική Πολυνησία (Γαλ.)	62	4,167	257,847
Σαμόα	61	2,944	178,631
Γουόλις και Φουτούνα (Γαλ.)	57	274	15,585
Νησί Νόρφολκ (Aus)	53	35	1,866
Φίτζι	47	18,270	856,346
Νησιά Κόκος (Αυστραλία) 1	45	14	632
Παλάου	42	458	19,409
Νησιά Σολομώντα	17	28,450	494,786
Βανουάτσου	16	12,200	196,178
Νέα Ζηλανδία	15	268,680	3,908,037
Παπούα Νέα Γουϊνέα	11	462,840	5,172,033
Νέα Καληδονία (Γαλ.)	11	19,060	207,858
Νούε (N.Z.)	8.2	260	2,134
Νησιά Χριστουγέννων (Αυστραλία) 2	3.5	135	474
Αυστραλία	2.5	7,686,850	19,546,792
Νησιά Πίτκερν (UK)	1.0	47	47
Σύνολο	3.7	8,523,655	32,642,390

¹ Bρίσκεται στον Ινδικό Ωκεανό, όχι στην Ωκεανία.
² Βρίσκεται στον Ινδικό Ωκεανό—δεν είναι εκείνο που αποτελεί τμήμα των νησιών Λάιν
περιοχή του Κιριμπάτι

Ιστογραφία

• Oceania photos and information
• South Pacific Organizer
• Η Ωκεανία σε σχέση με την Αμερική
• Χάρτης
• Χάρτης Νότιου Ειρηνικού
• Open-Site Oceania - Πληροφορίες για τις διαφορετικές χώρες της Ωκεανίας

Το παρόν άρθρο βασίζεται στο λήμμα Ωκεανία της Βικιπαίδειας (συνεισφορά).

LivePedia.gr