Επιστολή

Από την Live-Pedia.gr

Είναι γραπτή ανακοίνωση ή αγγελία, που στέλνεται ανοιχτή ή κλειστή σε φάκελο. Η επιστολή (γράμμα, όπως λέγεται στην κοινή γλώσσα) όταν είναι ιδιωτική, διακρίνεται σε: απαντητική, δηλ. απάντηση σε μια ανακοίνωση, συλλυπητήριο η συγχαρητήριο, όταν εκφράζει δηλ. συλλυπητήρια για κάποιο θάνατο, ατύχημα ή συγχαρητήρια για μια επιτυχία.

• η εμπορική επιστολή είναι αυτή, που στέλνεται από τον έναν έμπορο στον άλλο και αναφέρεται σ' εμπορικές υποθέσεις.

• η πιστωτική επιστολή συνήθως στέλνεται από τράπεζα ή κάποιον εμπορικό οίκο και ανοίγει πίστωση σε άλλο οίκο για κάποιο πελάτη του.

• συστατική, μ' αυτή γίνεται σύσταση κάποιου προσώπου από κάποιον έμπορο ή τράπεζα για άλλη πόλη.

• η εγγυητική, με την οποία ένας εμπορικός οίκος εγγυάται τη καταβολή ποσού σε ορισμένη προθεσμία ή την εκτέλεση κάποιου έργου.

Η επιστολή στο ταχυδρομείο είναι απλή ή συστημένη, η πρώτη στέλνεται με το κοινό τέλος (γραμματόσημο) και η άλλη με περισσότερο τέλος, δίνεται απόδειξη στον αποστολέα και όταν φτάσει στον παραλήπτη, αυτός υπογράφει στο βιβλίο του ταχυδρόμου, για να την πάρει.

Η επικοινωνία με γραπτό τρόπο μεταξύ των ανθρώπων είναι πολύ παλιά. Σε ανασκαφές βρέθηκαν πολλές επιστολές της Αιγύπτου, της Ασσυρίας, της Βαβυλωνίας, σε σφηνοειδή γραφή. Οι βασιλιάδες της μυκηναϊκής εποχής επικοινωνούσαν μεταξύ τους με επιστολές.

Επίσης και ο Όμηρος αναφέρει ότι ο βασιλιάς των Αργείων Προίτος έστειλε "πίνακα πτυκτόν", είδος επιστολής στον πεθερό του Ιοβάτη, βασιλιά της Λυδίας. Περίφημη είναι η επιστολή του Δαβίδ, που έστειλε στον Ιωάβ, για να σκοτώσει αυτόν που την πήγαινε, επειδή ο Δαβίδ του πήρε τη γυναίκα.

Οι επιστολές ήταν γραμμένες σε πίνακα από ξύλο ή μολύβι ή κασσίτερο, ακόμα και σε όστρακα και αργότερα σε πάπυρο. Στην αρχαιότερη εποχή χρησιμοποιούσαν ξύλινο πίνακα, αλειμμένο από τη μια πλευρά με κερί και με πίσσα από την άλλη. Πάνω στο κερί έγραφαν, χάραζαν τα γράμματα με ελαφριά γλυφίδα.

Από τα χρόνια του Μ. Αλεξάνδρου οι επιστολές ήταν γραμμένες σε πάπυρο με "μέλανα". Τους παπύρους τους τύλιγαν σε κυλίνδρους και στο νήμα, που τους τύλιγαν, έβαζαν τη σφραγίδα. Αργότερα άρχισαν να χρησιμοποιούν περγαμηνές, μέχρις ότου άρχισε η χρήση του χαρτιού, που είναι μέχρι σήμερα το υλικό για τη γραφή των επιστολών.

Στη Σπάρτη η συνεννόηση γινόταν με κρυπτογραφικό τρόπο, με σκυτάλη, ενώ στη Ρώμη η κρυπτογραφία στις επιστολές ήταν συνηθισμένη. Τις επιστολές τις έστελναν με δούλους και για να μη γίνεται γνωστό το περιεχόμενό τους έβαζαν τη σφραγίδα τους ή έβρισκαν άλλους τρόπους, όπως ο Άρπαγος, που θέλησε να επικοινωνήσει με τον Κύρο, γράφει ο Ηρόδοτος, του έστειλε επιστολή ραμμένη στην κοιλιά λαγού.

Οι αρχαιότερες επιστολές, απ' αυτές που ξέρουμε, είναι του Δαρείου προς το Γάδατα και δύο επιστολές του Δ' αιώνα π.Χ. Απ' την αρχαία Ελλάδα σώζονται επιστολές μεγάλων αντρών, αλλά δε θεωρούνται γνήσιες, όπως είναι του Ιουλιανού του Παραβάτη, του Λιβάνιου κ.ά. Ονομαστές είναι και οι στολές του Κικέρωνα για το φροντισμένο τους ύφος, που είναι περισσότερες από 800 και δίνουν πληροφορίες για τη ζωή του Κικέρωνα και γενικά για την εποχή του.

Νεότερες είναι οι επιστολές του Σενέκα, του Πλίνιου του νεότερου, του Σιδώνιου, του Αυσόνιου, του Κασσιόδωρου και άλλων.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας χρησιμοποιούσαν την επιστολή, για να συζητήσουν διάφορα θέματα της Εκκλησίας, αλλά και της πολιτικής ζωής.

Με πολιτικό εκκλησιαστικό χαρακτήρα γνωρίζουμε την επιστολή του πάπα Πίου του Β' στο Μωάμεθ και του Κλήμεντα του Αγίου στους Κορινθίους.

Πολλοί ποιητές έγραψαν κατά καιρούς επιστολές που ονομάζονται ποιητικές, όπως ο Οράτιος, ο Οβίδιος. Από τους νεότερους δε ο Κλεμέντιος ο Σκαρόν, ο Βουαλό, ο Βολταίρος ο Σεδέν, ο Γέι και ο καλύτερος από όλους ο Πωπ.

Οι επιστολές αυτές είναι γραμμένες σ' έμμετρο ή πεζό λόγο. Αξιόλογες επιστολές φιλολογικού είδους έγραψαν πολλοί Ιταλοί (Αννίβας Κάρο, Αλγαρότι, ο Ιταλοέλληνας Φώσκολος), Γάλλοι (κυρία Σεβινιέ, Πασκάλ, Ρουσσώ) και Γερμανοί επίσης (Βίνκελμαν, Γλάιμ, Σλέγελ) κ.ά. Από τους νεότερους Έλληνες μεγάλης αξίας επιστολές έγραψαν ο Κοραής και ο Δούκας.

Στη χριστιανική φιλολογία σημασία ιδιαίτερη έχουν οι αποστολικές ή καθολικές επιστολές, οι απολυτικές και ειρηνικές επιστολές Αποστόλων: Σώζονται από αυτές 21 και τις έγραψαν οι μαθητές του Χριστού. Αυτές τις χωρίζουμε σε

• επιστολές του Παύλου, 14 όλες και

• στις επτά καθολικές.

Από τις επιστολές του Παύλου, οι 4 είχαν σταλεί σε πρόσωπα (2 στον Τιμόθεο, 1 στον Τίτο, 1 στο Φιλήμονα), 8 σε κοινότητες (2 στους Κορινθίους, 2 στους Θεσσαλονικείς, 1 στους Ρωμαίους, 1 στους Φιλιππησίους, 1 στους Εφεσίους, 1 στους Κολασσαείς) και 2 σε έθνη (1 στους Γαλάτες, 1 στους Εβραίους). Από τις 7 καθολικές 3 είναι του Ιωάννη, 2 του Πέτρου, 1 του Ιάκωβου και 1 του Ιούδα. Λέγονται καθολικές, γιατί απευθύνονται σ' όλη γενικά την Εκκλησία.